Ballina / KRYESORE / Sparkes: Harrojeni politikën, na lejoni të punojmë

Sparkes: Harrojeni politikën, na lejoni të punojmë

Letra për imunitetin drejtuar Kuvendit, rasti Limaj, Rexhepi, Huruglica, pastaj gjendja në pikat doganore veriore, gjykatat në veri, rasti Dick Marty, ndërlidhja e punës së EULEX-it me kriteret që Kosova duhet ti përmbushë për tu pranuar në BE, raportet e progresit, kompetencat ekskluzive të EULEX-it, janë vetëm disa nga pikat të cilat ndalet dhe i elaboron në intervistën ekskluzive dhënë Agjencisë së Lajmeve Info Globi, numri dy i EULEX-it Andy Sparkes. Pas pjesëve të botuara gjatë tri ditëve të shkuara agjencia boton intervistën e plotë, ku Sparkes padyshim, flet pa dorëza për çështjet më të përfolura tash e sa kohë në opinion.

Intervistoi: Evliana BERANI

Në këtë intervistë, Sparkes poashtu shpjegon arësyet pse EULEX i është drejtuar Kryeparlamentarit të Kosovës me kërkesë e sygjerime për çështjet e imunitetit të deputetëve, pse ka sygjeruar që Kuvendi ti drjetohet Qeverisë e kjo e fundit Gjykatës Kushtetuese. Sparkes flet për gjendjen në veri, në dogana, tregon se çfarë i tha deputeti Limaj në momentin kur iu komunikua lajmi se ndaj tij është ngritur fletëarresti, pastaj sqaron se a po hetohet apo nuk po hetohet Kryeministri i Kosovës. Gjithashtu shpjegon se në cilat situata EULEX ka të drejtë të veprojë vet dhe kush i dha këtë fuqi ekzekutive atij. Në intervistën ekskluzive për Info Globin, Sparkes jep përgjigjet edhe në pyetjet tjera të shumta me interes për lexuesin.

infoGlobi: Për Info Globin çështje ekonomike dhe ato të sigurisë janë tejet të rëndësishme. A mund të ndaleni paksa në çështjen e doganave. Si qëndrojnë punët me angazhimin e EULEX-it në pikat veriore të doganave?

Sparkes: Si në fushat e tjera të punës së EULEX-it, ne do të dëshironim të operojmë në mënyrë të njejtë në të gjitha pjesët e tjera të Kosovës, mirëpo në praktikë, për shkak të gjendjes në terren, duket se më shumë rezultate kemi në jug se në veri të Kosovës. Nuk do mend kjo ndodhë edhe për shkaqet politike që secili i kupton.

Mentorshipi dhe këshillat që ne po bëjmë në dogana, është mjaft i avancuar, sepse ka më se dhjetë vite që doganat e doganierët janë trajnuar nga ndërkombëtarët .Doganierët janë mjaft kompetent dhe qysh tani i kontribuojn buxhetit të Kosovës me shuma të mëdha.

Ne kemi njësitet mobile, të cilat po punojnë, po përcjellin dhe ofrojnë këshilla në çështjet e ndjeshme dhe ato teknike. Përkujdesemi që menagjimi i integruar i kufinjve dhe këshillat tona për te, të merren parasyshë.

Në veri, për shkak të mosmarrëveshjeve aktuale, mes komunitetit serb dhe Prishtinës dhe për shkak të realiteteve në terren, nuk ka “deal” as qëndrim se kush do të marr të hyrat nga pikat atje.

infoGlobi: Po e kujt është kompetenca të marrë këtë vendim

Sparks: Bashkësia ndërkombëtare nuk është në pozitë që të kontribuoj në përkeqësimin e dhunës. Pozita është se Serbia dhe serbët që nuk e njohin Kosovën po ndjejnë se autoritetet e Kosovës, Prishtina, nuk ka të drejtë t i mbledhë të hyrat në bugjetin e konsoliduar të Kosovës në pikat 31 dhe 31. Disa thonë se këto hyrje janë kalime e jo kufinj.

Në termet doganore territori i Kosovës është ende nën 1244, dhe është zonë e veçant doganore. Prandaj disa obligime do tëmund ti bëj dikush ndaj dikujt në këto pika doganore, mirëpo nuk ka pajtueshmëri rreth kësaj çështjeje. Nuk ka marrëveshje. Prandaj, disa çështje mbase do të mund të zgjidhen në dialogun mes Prishtinës e Beogradit.

Çfarë po bën EULEX në pikat doganore 1 dhe 31?

Sidoqoftë, në ndërkohë, ne në mënyrë neutrale po regjistrojmë trafikun komercial, pra ata që kalojnë nga pikat 1 dhe 31. Ne i njoftojmë ata se kanë kaluar në zonën e re doganore që nënkupton disa obligime. U themi pastaj të shkojnë ti regjistrojnë prezencën e tyre në terminalin e Mitrovicës jugore.

Ne nuk mbledhim të hyrat (taksat v.j.) sepse nuk dihet kujt duhet ti destinohen ato.

Nga një gushti do të intensifikohen kontrollet në këto dy pika me qëllim të parandalimit që të njejtat të përdoren për kalimin e të mirave ilegale, siç janë bie fjala, produktet medicinale, kemikalje të rezikshme, benzina, dhe gjërat e tjera që ndërlidhen me sigurinë e njerëzve. Me kohë do të shpjegojmë për publikun se çka konkretisht do të ndërmiret në këtë drejtim. Besoj se është e qartë se me këtë nuk mendoj në mbledhje të parave, po për produkte që mund të  rrezikojnë njeriun.

infoGlobi: Jo rastësisht fillova me këtë pyetje, sepse nga pikat doganore veriore po vijnë shumë produkte që po rrezikojnë drejtëpërdrejtë jetën dhe shëndetin e njeriut. Nëse nuk gaboj mbi 50 për qind të produkteve medicinale madje dhe produkte të shumta ushqimore futen këtu pa kurrëfarë kontrolli.

Sparkes: Kur produktet arrijnë në pikat 1 dhe 31 ato duhet të deklarohen. Kur deklarat përputhet me produktin, pasojnë njoftimet tona për obligimet që kanë ata lidhur me taksat doganore. Mirëpo, kur deklarohet produkti dhe konstatohet se deklarata përmbanë të pavërteta, atëherë kjo është kontrabandë dhe kjo bie ndeshë me të gjitha ligjet në fuqi. Prandaj kjo krijon hapsirë për aksionet formale nga ana jonë.

infoGlobi: Por, a keni ndërmarrë deri më tani masa të tilla, në veçanti kur në Kosovë janë kontrabanduar barna e ushqime përmes rrugëve të kontrabandës?

Sparkes: Momentalisht jemi duke hetuar disa raste specifike, të cilat nuk do të doja ti përmendi. Ato kanë të bëjnë pikërisht me futjen e produkteve ilegale. Do të ketë të tilla edhe më shumë në të ardhmen.

Në përgjithësi ne i kemi kushtuar rëndësi kësaj. Kemi përcjellur nga afër se çfarë po futet këtu. Madje edhe kjo, kujtoj ka shpëtuar miliona e miliona euro dhe ka parandaluar në masë të madhe kontrabandën.

infoGlobi: Mes tjerash, jeni këtu që ti ofroni këshilla edhe Doganave të Kosovës. Numri një i tyre, po hetohet gjithashtu. A është e vështirë të punohen në këso rrethana, të këshillohet njeriu që hetohet?

Sparkes:  Nuk është e lehtë. Por, mos e harroni, askush nuk është fajtor derisa të mos shpallet fajtor.

infoGlobi: Mendova, në punën e përditshme, a reflektohet kjo në  efikasitetin e punës së EULEX-it apo të Doganave të Kosovës?

Sparkes: Jo, jo në përditshmëri kjo nuk është ndonjë pengesë. Puna vazhdon normalisht.

infoGlobi: Komponenta e drejtësisë, cilat janë storjet më të suksesshme dhe cilat janë dështimet më të mëdha të EULEX-it në këtë komponentë?

Sparkes: Komponenta e drejtësisë e EULEX-it ka punë të vështira, sepse kur ajo u instalua ekzistonin shqetësimet e shumta lidhur me korrupcionin. Atëbotë, siç dihet kapacitetet për luftimin e tij nga prokuroritë dhe jurisprudenca në përgjithësi ishin të vogla sepse institucionet ishin në periudhën fillestare të zhvillimit.

Është shënuar progres i madh, ku EULEX por edhe akterët e tjerë patën rol relevant. Tani ekzistojnë mekanizma profesional monitorues, si Këshilli Gjyqësor dhe Këshilli i prokurorëve të Kosovës. Pastaj është aplikuar testi etik për gjyqtarët, etj. Të gjitha këto kanë filluar të ndryshojnë profilin e jurisprudencës.

Problemi i këtij komponenti është se pritshmëria e qytetarëve të Kosovës është shumë e lartë. E siç e dini, drejtësia ka të bëj me sundimin e rendit dhe ligjit, kurse rendi dhe ligji nuk janë gjithëherë politikisht të përshtatshëm.

Zgjidhja e rasteve që kanë të bëjnë me këtë pjesë të angazhimeve të EULEX-it, është shumë komplekse dhe kërkon kohë më të gjatë nga ajo që do ta dëshironim.

Nuk janë dështime, janë pjesë e procedurave të drejtësisë

Siç e dini ne po operojmë në një mjedis tejet kompleks, të përshkuar me politizime të shumta. Është një mjedis i pas luftës, apo jo? Është vështirë ti përmbushësh pritjet e njerëzve në këto rrethana.

Duhet kohë që njerëzit të kuptojnë se çfarë është sundimi i rendit dhe ligjit.

Në kuptim të dështimeve. Nuk do të thoja se mund ti quajmë dështime, por është normale të keni raste që janë përgatitur mirë, por kur i dyshuari paraqitet para gjykatësit, të lirohet sepse provat nuk janë të mjaftueshme. Pra kjo është një procedurë tipike në fushën e drejtësisë, dhe nuk do ta quaja dështim. Drejtësia është vu në veprim, mbështetur në parimin se askush nuk është fajtor nëse nga institucionet përgjegjëse nuk është shpallur i tillë.

Do të punonim më shumë dhe do të dëshironim që të kemi më shumë raste të finalizuara, mirëpo për këtë nevojiten më shumë burime. Ju sigurisht jeni në dijeni se EULEX-i është misioni më i madh i BE-së në botë. Por mos e harroni se bora sot po ballafaqohet me krizën ekonomike. Padyshim, po të kishim më shumë burime më shumë raste do të kompletoheshin.

Sido që të jetë, po përpiqemi të punojmë më së miri që është e mundur brenda rrethanave dhe kushteve ekzistuese.

infoGlobi: Nëse kthehemi prapa dhe reflektojmë paksa. A mendoni se ka qenë e drejtë të arrestohet numri një i Bankës Qendrore të Kosovës, Hashim Rexhepi, në mënyrën se si u arrestua? A ishte e nevojshme gjithë ajo prezencë e madhe e mediave, kamerave me rastin e arrestimit të tij? A keni reflektuar se çfarë mesazhi po dërgoni me veprimee tilla dhe cili do të ishte ndikimi në perceptimin e publikut lidhur me ju si institucion? Reflektimi besoj është i rëndësisë së veçant, sidomos kur dihet se as një vit pas asaj që ndodhi, drejtësia nuk ka qenë në gjendje të prodhojë asgjë konkrete lidhur me këtë rast? Po ndjehet një diskrapancë mes asaj që ndodhi dhe yvarritjeve që po bëhen nga institucionet e drejtësisë?

Sparkes: Unë e kuptoj këtë shqetësim tuajin. Prokurorët e mij më thonë se rasti është ende “gjallë” dhe se gjyqtarët e EULEX-it po konsiderojnë se ka bazë për dyshim.

Personalisht nuk do të dëshiroja të them asnjë fjalë më shumë lidhur me këtë rast.

infoGlobi: Por është e qartë, se kur një person i profilit kaq të lartë arrestohet në mënyrën si është arrestuar, drejtësia do të duhej të vepronte shumë më shpejt m,e përmbylljen e tij. Sidoqoftë, kemi edhe rastin tjetër të profilit të lartë, rastin “Limaj”…

Sparkes: Janë dy raste Limaj.

infoGlobi:  Po, rasti që ndërlidhet me dyshimet për krime lufte dhe , rasti “Limaj” që ndërlidhet me dyshimet për korrupcion. Jo moti, keni deklaruar se ai do të arrestohej, por pengesë është imuniteti. Ajo që na intereson është pikërisht çështja e imunitetit. Sipas kryeprokurorit të Kosovës, personat nuk kanë imunitet për angazhimet që nuk kanë, të bëjnë me punën e tyre si deputetë…

Sparkes: Janë mbi 150 mendime se a kanë a nuk kanë deputetët imunitet dhe a munden, si dhe kur mund të arrestohen. Kur shikoni tekstin relevant, Kushtetutën dhe rregulloren për imunitet, do të bindeni se fjalët nuk janë të qarta sa duhet. Ndër ekspertë ka opinione të ndryshme lidhur me këtë çështje.

infoGlobi: Por neni 75 i Kushtetutës dhe legjislacioni duket se është i qartë?

Sparkes: Ju mund të mendoni se legjislacioni është i qartë. Janë disa opinione, përfshirë edhe në EULEX.  E para nuk është e qartë se çfarë nënkuptohet me termet “imunitet gjatë punës si deputet”! Ka të tillë që thonë se deputeti mund të punojë 24 orë në ditë dhe 7 ditë në javë. Sipas të tillëve, deputeti nuk pushon së qeni deputet kur të bjen me flejt, apo jo!. Dmth. ka shumë gjëra lidhur me këtë çështje që duhet të sqarohen, sepse ka paqartësi të mëdha. Këto janë vetëm disa nga çështjet me të cilat po ballafaqohemi.

Kërkuam sqarime për imunitet sepse gjërat nuk janë të qarta

Fjala bije, neni 75 i Kushtetutës thotë se ” Imuniteti nuk pengon ndjekjen penale të deputetëve të Kuvendit për veprimet e ndërmarra jashtë fushëveprimit të përgjegjësive të tyre si deputetë të Kuvendit.”. Në anën tjetër, neni 22 paragrafi 7 thotë se ” Masa e ndalesës ose e arrestit mund të merret ndaj deputetit edhe pa heqjen paraprake të imunitetit nga Kuvendi, në rastin kur deputeti kryen vepër të rëndë penale, që është e dënueshme me pesë (5) e më shumë vjet burgim”. Çështje në vete këtu është fjala “kryen vepër penale”, që në këtë nen përdorët në kohën e tashme, e që nuk ka të bëj me veprat e kryera më heret. Tek rasti Limaj, fjala është për veprat që dyshohet të jenë kryer gjatë 1999 -tës.

Fjalët “kryen” dhe “ka kryer” janë poashtu një çështje të interpretimit juridik, me të cilin po ballafaqohemi. Ka edhe shumë gjëra tjera të paqarta, prandaj edhe i jemi drejtuar Krasniqit. Si EULEX jemi drejtuar me sygjerim tek Krasniqi (kryeparlamentari i Kosovës v.j.) që ti drejtohet Parlamentit për të kërkuar nga Qeveria që ajo të procedojë kërkesën për interpretimin e duhur nga Gjykata Kushtetuese.

infoGlobi: Po, pse qeveria?

Sparkes: Sepse qeveria mund të ngris çdo çështje kontestuese, për të cilën beson se Gjykata Kushtetuese mund ta intepretojë. Qeveria mund ta bëj këtë në çdo kohë, e Parlamenti -jo.  Prandaj, nuk mund të shkojmë direkt në Parlament.

Kisha pasur dëshirë ta sqaroj këtë. Është neni 113 paragrafi 2 i Kushtetutës, i cili elaboron se cilat janë institucionet përgjegjëse që të ngrejnë çështjet tek Gjykata Kushtetuese. Mirëpo, Ligji për Gjykatën Kushtetuese, në nenet 29 dhe 30, qartëson se institucionet që kanë të drejtë të kërkojnë interpretimet e Gjykatës Kushtetuese, , kanë të drejtë që një gjë të tillë ta bëjnë vetëm brenda “afatit prej gjashtë (6) muajve pas hyrjes në fuqi të aktit te kontestuar”.

Ky kufizim kohor vlenë për Kuvendin, por nuk vlenë për Qeverinë e Kosovës. Në bazë të nenit 93 paragrafi 10, të Kushtetutës së Kosovës, “Qeveria ka të drejtë dhe mund të referojë çështje kushtetuese në Gjykatën Kushtetuese”. Pra për qeverinë nuk ekzistojnë kufizime të tilla kohore.

Do të thotë Qeveria mund të adresojë këtë çështje në Gjykatë, por Parlamenti nuk mundet. Ne po ndjejmë se Parlamenti duhet të përfshihet në këtë process sepse kemi të bëjnë me imunitetin e deputetëve të tij.

Këto janë pra arësyet, pse i jemi drejtuar Krasniqit, përkatësisht kryeparlamentarit të Kosovës, me shkresë ku sygjerojmë që ai të procedoj çështjet e imunitetit në Kuvend, e ku ky i fundit pastaj do të mund të kërkonte nga Qeveria që ti referohet Gjykatës Kushtetuese për interpretim. Kjo Gjykatë është institucioni kompetent për të dhënë interpretim dhe shpjegim përfundimtar për procedurat aktualisht të paqarta lidhur me çështjen e imunitetit të deputetëve.

Do ti shtoja kësaj, se ky sygjerim i yni nuk ka të bëj me një rast të vetëm, por me vendosjen e një infrastrukture të shëndoshë ligjore mbi parime të qarta që do të aplikoheshin njëlloj dhe për të gjithë ata që ballafaqohen tash e që do të ballafaqohen në të ardhmen me paqartësitë përkitazi me imunitetin e deputetëve.

infoGlobi: Por, Krasniqi letrën që EULEX-ia ia ka drejtuar atij, e ka cilësuar kundërkushtetuese. Madje, sigurisht jeni në dijeni, se sipas tij, edhe parlamentarët evropianë, të cilëve Krasniqi ua ka prezantuar “rastin” janë bindur se kërkesa e EULEX-it është e kundërligjshme dhe anti – kushtetuese. Të paktën kështu e kanë cituar mediat.

Sparkes: Nuk e kuptoj si mundet dikush të quaj anti – kushtetuese një kërkesë apo një sygjerim. Më thuaj të lutem, a shkruan dikund në Kushtetutë apo në praktikat dhe standardet evropiane, se një misioni i Bashkimit Evropian, si EULEX-i, apo kushdo qoftë tjetër nuk paska të drejtë të kërkojë sqarime!!!???

Ne nuk po japim instrukcione ne po kërkojmë. Madje ishim shumë të kujdesshëm në fjalë . “Me respekt kërkojmë” , është pikërisht kjo fjalia me të cilën i jemi drejtuar përmes shkresës Krasniqit. Kishim paqartësi prandaj kërkojmë që ato të sqarohen dhe sygjerojmë mundësitë se si mund të bëhet një gjë e tillë.

Ju lutem, secili mund të kërkojë. Ju mund të kërkoni sqarime, dikush atje jashtë mund të kërkojë. Nuk ka asgjë anti kushtetuese në këtë, në kërkesat për sqarime të gjërave që janë konfuze dhe të paqarta. Si mund të quhet kërkesa anti kushtetuese???

infoGlobi: Nëse zhvendosemi nga konteksti kosovar dhe, fjala bie, dalim në Britani të Madhe. Si veprohet në këto raste në vendin tuaj?

Sparkes: Unë nuk jam ekspert. Megjithatë, në Britani të Madhe deputetët kanë imunitet vetëm për gjërat që i thonë në Parlament. Për ate që e thonë në Parlament nuk mund të ndalohen, as arrestohen.

Mirëpo, padyshim ata nuk kanë imunitet dhe mund të arrestohen nëse janë të dyshuar për vrasje, apo ndonjë  vepër tjetër të rëndë penale.

Limaj më tha se do të dëshmojë pafajësinë

Kështu është në vendin tim. Sidoqoftë në disa stete jugore kontinentale, çështjen e imunitetit e kanë të rregulluar ndryshe. Që deputeti i dyshuar për kryerje të ndonjë vepre të rëndë të mund të arrestohet, në disa nga këto shtete, instititucionet përgjegjëse paraprakisht duhet që të ia heqin imunitetin.

infoGlobi: A e keni takuar zotin Limaj?

Sparkes: Po e kam takuar.

infoGlobi: Çfarë ju ka thënë, kur ia keni komunikuar lajmin se ai mund të arrestohet? Si ka reaguar?

Sparkes: E dini, ai ka koperuar sepse ka ardhur në EULEX kur nga ai është kërkuar një gjë e tillë.

Kur e njoftova se ndaj tij është ngritur fletëarresti dhe ai mund të arrestohet, Limaj ishte i qartë. Ai më ka thënë se nuk do të dëshironte të fshehet pas imunitetit,  dhe se është i bindur se do të jetë në gjendje që të provojë pafajësinë e tij para gjykatësit.

infoGlobi: Po, a pati përpjekje, ndonjë hap apo veprim nga ana e Limajt që ta pastrojë emrin e tij?

Sparkes: Ai ka mundur të jap dorëheqje. Pas kësaj ne do të mund ta arrestonim. Ai ka mundur të thotë këtu jam, nuk do të iku, etj. Po të kishte dhënë dorëheqje, sot nuk do të bisedonim për çështjen e imunitetit.

infoGlobi: Cilët do të jenë hapat e mëtutjeshëm në rast se Parlamenti nuk vihet në veprim, dhe në rast se Qeveria nuk kërkon interpretim nga Gjykata Kushtetuese ?

Sparkes: Më duhet të pres të shoh përgjigjen zyrtare të Krasniqit për të ditur se si do të veprojmë më tutje. Nuk kemi marrë përgjigje, ajo që kemi parë është drafti i përfolur në media. Janë komentet e Krasniqit të transmetuara përmes mediave. EULEX-i po pret të shoh përgjigjen zyrtare, e pastaj mund të flas se cilët do të jenë hapat eventual që mund të mirren në të ardhmen.

Dick Marty – i shkurtër në prova

infoGlobi: Një zyrtarë i EULEX-it i ka deklaruar për Info Globin, se përfaqësues të këtij institucioni janë takuar me Dick Martyn. Çfarë u tha në këte takim? Marty ka ngritur akuza të rënda edhe në adresë të Kryeministrit Thaçi. A do të thotë se do të hapni rastin dhe të filloni me hetime edhe ndaj Kryeministrit?

Sparkes: Roli i EULEX-it është që ti shtyej juridikisht çështjet e ngritura, si këto të Dick Martyt. Por këtu duhet kuptuar dallimin mes pohimeve akzuese dhe asaj që mund të jetë dëshmi e mjaftueshme juridike për tu hapur një rast gjyqësor. Për momentin, derisa Dick Marty apo dikush tjetër nuk ofron diçka juridikisht substanciale dhe dëshmi solide, atëherë është e kuptueshme se zyrtarisht nuk ka të dyshuar për ato që thuhen.

Zyrtarisht të dyshuar nuk janë as Z. Thaçi e as dikush tjetër. Ne kemi hapur hetimet preliminare, por ato janë si një kosh bosh.
Brenda tri apo katër javësh do të funksionalizohet “Task forca” që do të merret me këtë çështje. Selia e saj do të jetë Brukseli, por do të jetë pak a shumë nën mandatin tonë ekzekutiv. Ne do të sigurojmë Dick Martin se nuk ndikohemi nga askush e as nga autoritetet Kosovare. Çkado që të ndodhë, ne do të merremi me rastin seriozisht dhe në mënyrë profesionale.

Sido që të jetë ajo çka po bëjmë aktualisht, është se ne po ndërtojmë koshin, por koshi është bosh.

infoGlobi: A do të thotë kjo se Marty nuk ka qenë në gjendje të ofrojë asgjë nga provat dhe se çdo gjë edhe më tej mbetet në fjalë?

Sparkes: Pohimet nuk mjaftojnë. Pohimet nuk janë evidencë. Marti është prokuror dhe e kupton këte. Ai deri më tash ka qenë i shqetësuar se si do ti qaset pohimeve të tij EULEX-i, a do të ndikohen hetimet nga perspektiva kosovare. E jona është ta sigurojmë ate dhe tjerët se hetimet do të jenë neutrale, të paanshme dhe do të kryhen në mënyrë profesionale. Por, ajo çka kemi nevojë janë dëshmitë që eventualisht do të ofrohen nga ai vetë, apo nga persona të tjerë. Kjo është ajo çka i duhet EULEX-it që të mund të lëvizë më tutje.

infoGlobi: A do të thotë kjo se deri më tash, nuk janë ofruar kurrëfarë provash apo dëshmi?

Sparkes: Unë nuk jam shumë i familiarizuar me punën e prokurorit lidhur me këtë çështje, por për aq sa jam në dijeni, jo, Dick Marty nuk ka ofruar prova.

infoGlobi: Të ndalemi paksa në , ta quaj kushtimisht pjesën veriore të Kosovës. Gjykatat dhe thuaja se janë jo funksionale. Cilët janë hapat e juaj të ardhshëm dhe a keni caktuar ndonjë afat konkret për normalizimin e gjendjes aty?

Sparkes:  Ajo çfarë do të dëshironim të bëjmë aty, ku tanimë çdo gjë është e politizuar, është që të vendosim sundimin e plotë të rendit dhe ligjit. Duam që sundimi i rendit dhe ligjit të jetë në shërbim të njerëzve.

Në veri ka aktivitete

Por, është qasje e gabuar të mendohet se nuk ka aktivitete në Gjykatën e Qarkut në Mitrovicë, ashtu siç prezentohet nga disa gazetarë.  EULEX ka atje 6 gjyqtarë dhe 4 prokurorë. Deri më tani janë përmbyllur rreth 40 raste të krimeve të rënda.Nuk do mend, ne duam të shohim se atje janë kthyer gjyqtarët dhe prokurorët lokalë të Kosovës. Ne do të donim që këte ta bëjmë qysh nesër. Mirëpo nuk duhet të politizohet situata, aqë më pak tani kur ka filluar dialogu mes Prishtinës e Beogradit. Nëse vullneti i mirë dhe dialogu po ecën drejt tejkalimit të mosmarrëveshjeve për çështje tjera, dhe nëse ai shpie drejt normalizimit të raporteve, atëherë kjo lë të kuptohet se diçka e tillë do të mund të reflektohet edhe në sundimin më të mirë të ligjit këtu.

Kompetencat ekzekutive na i caktuan shtetet e BE-së dhe Kosova

infoGlobi: Para ca ditësh Kryeministri ka potencuar se do të dëshironte të shof EULEX-in të transferojë më shumë kompetenca ekzekutive tek institucionet e Kosovës. Për hir të opinionit publik, a ka mundësi të përshkruani cilat janë këto kompetenca ekzekutive të EULEX-it?

Sparkes:  Në vija të trasha fjala është për kompetencat që kanë të bëjnë me luftimin e korrupsionit në nivelet e larta, krimeve të ndikuara nga qarqet politike, krimin e organizuar dhe krimet e luftës.

Çdo gjë që ka të bëj me këto lloje të korrupcionit apo krimeve, EULEX-it i jep mundësinë që të përdorë kompetencat e tij ekzekutive.

Janë edhe disa fusha tjera, si krime racore apo ndëretnike, ose si fusha e personave të zhdukur, ku zyrtarët e EULEX-it operojnë bashkë me kosovarët, mirëpo kanë të drejtën që të përdorin kompetencat ekzekutive dhe të ndërmarrim aksione vetë.

Kompetencat nuk u shpikën. Kompetencat na i dhanë

infoGlobi:  A keni biseduar ndonjëherë me Kryeministrin, institucionet vendore apo edhe ato ndërkombëtare mundësinë e reduktimit të kompetencave si këto dhe transferin e tyre?

Sparkes: Shtetet anëtare të BE-së dhe institucionet e Kosovës janë ato që kanë vendosur për EULEX-in ti ketë këto kompetenca. Marrëveshja e tyre është ende në fuqi dhe do të zbatohet deri në momentin kur të merret ndonjë vendim tjetër.

Natyrisht, është qëllim edhe i yni që me kohë të kalojmë nga kompetencat ekzekutive , dhe të përqëndrohemi vetëm në mbikëqyrhe e këshillim. EULEX nuk është këtu që të mbetet përgjithëmonë në Kosovë.

infoGlobi: Si do të përshkruanit rolin e asaj çfarë po bën në Kosovë EULEX-i nga perspektiva e kritereve të Kopenhagës, përkatësisht të kritereve që Kosova duhet ti përmbushë me qëllim që të përafrohet anëtarësimi i saj në Bashkimin Evropian?

Sparkes: Raportet e Progresit përmendin fushat se ku Kosova ka shënuar progres si dhe fushat ku duhet të punohet ende që ai të arrihet. Shume prej tyre kanë të bëjnë me sundimin e ligjit. Sundimi i ligjit duhet të funksionojë pa frikë e favore, pa paragjykimet etnike, pa interfrencat politike, etj. Që këto gjëra të mbërrijnë nivelin e dëshiruar duhet kohë. Për to flitet me lehtësi, por janë bukur të vështira për tu realizuar.

Komisioni Evropian vlerëson punën e Kosovës, jo të EULEX-it

Kjo do të ishte pak a shumë në vija të trasha, por janë edhe gjërat tjera specifike, përkatësisht kritere që Kosova duhet ti përmbushë për BE-në, e që kërkojnë ndihmën tonë qoftë teknike, këshilldhënëse apo ekzekutive. Ne bie fjala ndihmojmë institucionet e Kosovës për jetësimin e një menagjimi të integruar të kufinjve, etj.

Nuk është punë e jona prioritare që të angazhohemi për ta ndihmuar Kosovën në të gjitha pikat që kërkohen për tu anëtarësuar në BE, sepse kjo është punë e Komisionit Evropian, Megjithatë kur kemi të bëjmë me kriteret që kanë të bëjnë me sundimin e ligjit dhe të rendit, padyshim ne jemi këtu për të ndihmuar.

Nuk do mend , një pjesë e madhe e shkaqeve pse EULEX-it është këtu, padyshim është të ndihmohet Kosova për arritjen e disa kushteve, që në fakt përputhen me kriteret e BE-së.

infoGlobi: Por ju e dini se të shumtë janë zërat që thonë se Raportet e Progresit janë kritik dhe negativ pikërisht për shkak të EULEX-it, i cili nuk po prodhon rezultate në luftimin e korrupcionit dhe krimit?

Sparkes:  Nëse flisni për kompetencat ekzekutive të EULEX-it, më duhet të përkujtoj se vlerësimi i tyre nuk përfshihet në raportet e Progresit të Komisionit Evropian. Por nëse po flisni për sistemin gjyqësor dhe për kapacitetet e sistemit kosovar në fushën e sundimit të rendit dhe ligjit, atëherë ato janë përgjegjëse për të përmbushur kriteret e Bashkimit Evropian në këto fusha, kurse EULEX ndodhet në Kosovë vetëm ti monitorojë dhe ti ofrojë këshillat e nevojshme.

Poqese Raportet e Progresit do të përsërisnin nga viti në vit se gjendja po përkeqësohet, ose se nuk ka kurrëfarë progresi, atëherë shtetet anëtare do të thonin se EULEX nuk po performon mirë. Por në raporte po identifikohen shenja progresi.

Sido që të jetë, nuk mund të thuhet se EULEX po dështon, se ne megjithatë vetëm monirotojmë e këshillojmë.

infoGlobi: Cili do të ishte mesazhi i juaj për njerëzit dhe institucionet e Kosovës, por edhe për përfaqësuesit e institucioneve ndërkombëtare që janë prezente në Kosovë.

Sparkes: Na ndihmoni të jetësojmë sundimin e ligjit, dhe mos lejoni që politika të na pengojë në këtë mision.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

error: Content is protected !!