Category Archives: Shkencë

Edhe një sukses: Japonezët fusin anijen kozmike në orbitën e Venerës

Anija kozmike e Japonisë me sukses është futur në orbitën e planetit Venera.

Kjo ishte përpjekja e dytë e radhës së Agjencisë së Hapsirës së Japonisë ‘ Akatsuki’, për të arritur në orbitën e këtij planeti që nuk ndodhet shumë larg Tokës në krahasim me planetet e tjerë.

Përpjekja e parë ndodhi para pesë vitesh kur anija kozmike japoneze provoi të futët në orbitën e Venerës por për shkak të një defekti nuk ia doli të futët në zonën ku ‘do ta zinin; forcat gravituese të planetit fqinj.

Plani origjinal ishte që anija kozmike të qëndroj rreth dy vjet në Venerë për ti studiuar fenomenet e meteoritëve dhe sipërfaqen e planetit, mirëpo me kërkesën e ingjinjerëve ky plan ka kaluar në përmasa më modeste se që ishte fillimisht,transmeton InfoGlobi.

Ajo që po konsiderohet e suksesshmë është se anija tanimë është futur në orbitë dhe të njejtën do ta monitorojnë nga Toka në vazhdimësi ekipe të tëra ekspertësh shkencorë.//Infoglobi

Zbulohet “thesari” më i madh nënujor në Kolumbi

Presidenti kolumbian, Juan Manuel Santos ka bërë të ditur se rrënojat e një anijeje spanjolle të mbushur me një thesar të jashtëzakonshëm, e cila u mbyt nga britanikët më shumë se 300 vite më parë.

“Një lajm i madh. Kemi gjetur anijen tregtare ‘San Jose’”, shkroi presidenti përmes llogarisë së tij në “Twitter”. Rrënoja e anijes u zbulua pranë qytetit portual të Kartagjenës.

Sipas medieve ndërkombëtare, ajo përshkruhet si “kupa e shenjtë” e anijeve të mbytura gjatë gjithë historisë, pasi mësohet të ketë qenë duke transportuar sasinë më të madhe të sendeve me vlerë të humbur ndonjëherë nëpër ujëra detare. Gjithashtu, presidenti tha se ngarkesa e saj vlen të paktën 1 miliard dollarë në ditët e sotme.

Anija “San Jose” transportonte ar, argjend, gurë të çmuar dhe stoli të tjera të mbledhura në kolonitë e Amerikës së Jugut, që do të dërgoheshin për në Mbretërinë e Spanjës për të ndihmuar financimin e luftës së tij të “trashëgimisë” kundër britanikëve, kur u mbyt në qershor të 1708-s.

Anija në fjalë u sulmua nga një anije luftarake britanike vetëm pak milje nga porti i Kartagjenës. Mediet e huaja shkruajnë se, zyrtarët kolumbianë nuk duan ta zbulojnë vendndodhjen e saktë të rrënojave të anijes, por Santos tha se gjetja “konstituon një prej zbulimeve më të mëdha të trashëgimisë nënujore në historinë e njerëzimit, nëse nuk mund të thuhet më e madhja”.

Presidenti kolumbian tha se duhet të ndërtohet një muze në Kartagjenë, ku të mund të strehohet e gjithë pasuria e anijes. Pronësia e asaj anijeje ka qenë subjekt i një beteje ligjore prej vitesh të tëra.

“New Horizon” na sjell foto të Plutonit

NASA publikoi një seri të re fotografish të hollësishme me rezolucion të lartë të planetit Pluton duke u dhuruar hulumtuesve të dhëna vëzhgimi të papublikuara kurrë më parë.

“Këto pamje të reja të bëjnë të mbash frymën për një moment. Ato na njohin, me një rezolucion shumë të lartë, me përbërjen gjeologjike të Plutonit”, deklaroi Alan Stern, hulumtuesi kryesor i sondës “New Horizon” në një deklaratë, transmeton AFP.

”Pamjet e publikuara një ditë më parë kanë një rezolucion nga 77 deri në 85 megapixel”, referuar NASA-s.

Më 14 korrik, sonda “New Horizons” e NASA-s ishte e para anije hapësinore që përshkoi Plutonin.

Pamjet me rezolucion të lartë të Plutonit të publikuar tashmë zbulojnë një diversitet gjeografik me male të larta, duna rëre dhe rajone polare.

“Ky nivel cilësie është bërë i mundur vetëm pas dekadash udhëtimesh mbi planetin Venus apo Mars. Për Plutonin tashmë mund të eksplorojmë krateret, malet dhe fushat me akuj, prej më pak se pesë muaj filmimesh”, u shpreh Stern.

Me ‘ajrin’ e Kinës mund të krijohen edhe tulla

Rreth 4 mijë persona vdesin çdo ditë nga ajri i ndotur në Kinë. Situata është më alarmante në veri të Kinës, për të cilën u diskutua edhe në samitin e ditëve të fundit të Klimës të mbajtur në Paris, ku të pranishëm ishin të gjithë liderët botërorë.

Thirrjeve ndërgjegjësuese nga samiti i Klimës i është shtuar edhe nisma e ndërmarrë nga aktivisti Wang Renzheng, i cili për gati 100 ditë radhazi ka përdorur një fshesë korrenti të modifikuar, duke thithur ajrin e Pekinit dhe në fund me mbetjet e ndotjes ajrore të mbledhur ka krijuar një…tullë.

Wang thotë se me këtë nismë synon të ndërgjegjësojë njerëzit për nivelin e lartë të ndotjes që mbizotëron në ditët e sotme, në shumë qytete të Kinës.

“Unë dua t’i vë në dukje njerëzve këtë absurditet. Unë dua që njerëzit të shohin se ne nuk mund ta shmangim ose ta injorojmë këtë problem dhe se duhet të ndërmerren hapa konkrete për ta luftuar atë”, shprehet Wang Renzheng.

Ndotja në Kinë është në nivele 40 herë më të larta se normat e publikuar nga Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Fushë magnetike në vrimën e zezë të Rrugës së Qumështit

Një fushë magnetike ndodhet në vrimën e zezë që gjendet në qendër të Rrugës së Qumështit. Ekzistenca e saj dyshohej prej kohësh, por tashmë është vërtetuar nga një grup i qendrës së Astrofizikës, Harvard- Smithsonian.
Zbulimi, i publikuar në revistën Science, konfirmon teorinë që ka vrima të zezë të vërteta në zemër të Galaksisë.

Zakonisht imagjinohen vrima të zeza si një fshesë e madhe korrenti, që thithin gjithçka që u kalon afër, dhe ato janë të ngjashëm me motorët kozmikë që konvertojnë energjinë e materies në rrezatim intensiv, që bllokohet nga drita e yjeve që janë aty pranë.

Këto ushqehen nga fusha magnetike të vëzhguara përtej të ashtuquajturës “horizonti i ngjarjeve”, apo përtej kufirit hapësirë-kohë në të cilin asnjë event nuk është i dukshëm për observator të jashtëm.

Rezultati u bë i mundur falë punës së Event Horizon Telescope, një rrjet radioteleskopik të lidhur për të funksionuar si një teleskop i vetëm gjigant, i madh sa Toka.

Është një “sy” i mprehtë, në gjendje të vëzhgojë ekuivalentet e një topi golfi në Hënë: një rezolucion kaq i lartë është i rëndësishëm, duke marrë parasysh se vrimat e zeza janë strukturat më kompakte të universit.

Mjafton të mendosh se vrima e zezë që gjendet në qendër të rrugës së qumështit, i quajtur Shigjetari A, peshon 4 milionë herë më shumë se Dielli ynë, megjithëse kufijtë e tij shtrihen në një hapësirë 13 milionë kilometra, apo më pak se orbita e Mërkurit.

 

Shkencëtari rus ia injekton vetvetes bakterien kundër plakjes!

Është lodhur duke eksperimentuar me minj. Bakterien Bacilus F, të nxjerrë nga akulli i Siberisë ia ka injektuar vetvetes. “Ka dy vite që nuk jam ftohur, punoj si kali e fare nuk lodhem”, thotë shkencëtari rus Anatolij Bruçkov.

Para katër vitesh, rusët në akullin siberian kanë gjetur një bakterie të vjetër 3,5 milionë vite, proteinet e të cilës kinse ndihmojnë në forcimin e mekanizmit mbrojtës në organizmin njerëzor. Shkencëtarët mendojnë se Bacilus F mund të zvogëlojë procesin e plakjes dhe të zgjatë jetën njerëzore në 140 vjet. Së shpejti rusët kanë filluar të injektojnë bakterie në minj, pastaj edhe në qelizat njerëzore të gjakut, por tërë kjo një zotëriu nuk i ka mjaftuar. Në kërkim të ‘jetës së amshueshme’ shkencëtari rus Anatolij Broçkov me kënaqësi e ka pranuar sprovën dhe Bacilus F-në ia ka implantuar vetes!

Rezultatet, nëse mund t’i besojmë, janë të pabesueshme:

– Punoj si kali, fare nuk lodhem! Në dy vitete e fundit as që jam ftohur – flet me entuziazëm Bruçkov për The Siberian Times.

– Rezultatet i eksperimentit me minj kanë qenë të shkëlqyeshëm, kështu që mendova se do të ishte mirë të provohet njësoj edhe në njerëz… Nuk u desht të kërkoja gjatë për vullnetar.

Thotë se nuk kishte rrezik.

– Bakterien e gjetën në një liqe, aty ishte për më shumë se tre milionë vite. Banorët lokalë me vite e pijnë ujin nga ai liqe, dhe shih çduinë, jetojnë më gjatë se të tjerët. Kështu konstatova se nuk ka rrezik t’ia injektoj edhe vetes…

Bruçkov pranon se ky nuk është eksperiment zyrtar shkencor, por duket se bakteria ndikon tek ai shumë mirë.

– Nuk mund t’i spjegoj profesionalisht efektet. Por, unë the, se për dy vite nuk jam sëmurë. Nuk kam ndjerë kurrëfarë simptomash të të ftohurit, nuk m’u ka zënë fyti. Ndoshta duhet të shkoj në ndonjë klinikë, të më kontrollojnë detajisht dhe të nxjerrin gjykimin.

Bruçkov ka konfirmuar se në laborator ende eksperimenton me bakterien.

– Duhet të zbulojmë se si bakteria e ngadalëson plakjen. Çka e mba mekanizimin në jetë? Si mund të shfrytëzohet? Në këtë mënyrë duhet parë tërë tregimin…

Sidoqoftë, në Siberinë e largët janë të bindur se e kanë gjetur ilaçin për zgjatjen e jetës. Dhe diçka që mund t’i bëjë të pasur njerëzit./infoglobi

OKB: 2015, viti më i nxehtë në histori

Organizata Botërore Meteorologjike e Kombeve të Bashkuara ka paralajmëruar se 2015-ta do të jetë viti më i nxehtë në histori.

Organizata ka thënë se viti aktual është jashtëzakonisht i nxehtë dhe se mund të thuhet me siguri se ai do ta tejkalojë 2014-ën, si viti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë.

“Ky është lajm i keq për planetin”, ka thënë sekretari i përgjithshëm i Organizatës Botërore Meteorologjike, Michel Jarraud.

2014, viti aktual i rekordeve, ka pasur një temperaturë mesatare globale prej 14.57 gradësh Celsius.

Temperaturat oqeanike po ashtu kanë shënuar rekorde më 2015 dhe niveli i përqëndrimeve të gazrave të dëmshëm në atmosferë ka kaluar për qindra herë regjistrimet e mëparshme.

Një konferencë ndërkombëtare për klimën, e organizuar nga OKB-ja, pritet të hapet në Paris më 30 nëntor.

Atje do të marrin pjesë mbi 140 kryetarë shtetesh.

Annabell – truri i parë artificial

Lindi Annabell, truri i parë artificial që ka mësuar gjuhën njerëzore “duke dialoguar” me njeriun duke filluar nga zeroja, kur ishte një “tabula rasa” e vërtetë.

I përshkruar nga revista “Plus One”, Annabell është krijuar në Itali, nga një grup i Universitetit të Sasarit, i drejtuar nga Bruno Golosio, në bashkëpunim me homologët britanikë të Plymouth University, drejtuar nga Angelo Cangelosi. Annabell (Artificial Neural Network with Adaptive Behavior Exploited for Language Learning – Rrjet artificial neuronesh me sjellje adaptive të shfrytëzueshme për mësimin e gjuhës) është një model i përbërë nga dy milionë neurone artificiale dhe studion me hollësi procese që në tru mundësojnë një funksion kompleks si gjuha.

Ky është një hap i madh përpara duke patur parasysh sesa e vështirë është studimi i këtyre proceseve në një organ të komplikuar si truri njerëzor, i formuar nga rreth një miliard neurone, që komunikojnë përmes sinjaleve elektrike./rtk

Planeti me perëndim të dyfishtë të diellit

Planeti  ‘Kepler-16b’, i cili besohet të jetë i pabanueshëm nga njerëzit pasi që nuk i plotëson kushtet për jetë, është planet që rrotullohet rreth dy diejve.

Planeti është i ftohtë dhe i gazët sikurse Saturni dhe ndodhet diku rreth 200 vjet drite larg Tokës.

Siç dihet edhe në të kaluarën ka pasur spekulime se ekzistojnë planete të tillë si ‘Kepler-16’, të cilët rrotullohen rreth dy diejve, të njohur si ‘ planetë circumbinary’, ndërkohë që shkencëtarët thonë se rasti me ‘Kepler 16b” është konfirmimi i parë i llojit të tillë të planetëve.

Rrotullimi rreth dy diejve i planetit ‘Kepler-16b’ rezulton me faktin se aty kur të mbarojë dita, shihen dy diej duke perënduar./Info Globi/ SH.B.

Egjipt: Zbulohen anomali termike në piramidën Khufu

Një skanim i ri i piramidës Khufu ka bërë që të lindë dilema mos brenda mureve të kësaj piramide gjendet një dhomë e fshehtë.

Kërkuesit shkencorë, që ishin duke bërë skanime termike të piramidave, si pjesë e një përpjekjeje të re për t’i gjetur dhomat e fshehta, bënë me dije se kanë gjetur një gjë të rëndësishme.

Sipas deklaratave të ministrit egjiptian të Antikiteteve, arkeologët kanë identifikuar “anomali termike” brenda mureve të piramidës, gjë që mund të indikojë për praninë e një dhome sekrete, e cila është mbyllur me mijëra vjet më parë. Por, përkundër entuziazmit rreth zbulimit të ri, shkencëtarët kanë thënë se mund të ketë edhe shpjegime të tjera rreth kësaj anomalie.