fbpx
Prokurori Clint Williamson
Ish Prokurori Clint Williamson

Raporti i Prokurorit Williamson për hetimet

Kryeprokurori i Task Forcës Hetimore Speciale (TFHS) të Bashkimit Evropian, Ambasadori Clint Williamson, bëri një deklaratë më 29 Korrik 2014 në Bruksel për të shpallur të gjeturat hetimore të TFHS-së.

Gjetjet kryesore :

  • TFHS-ja ka gjetur prova të bindshme për të paraqitur një aktakuzë kundër ish-zyrtarëve të lartë të caktuar të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK).
  • Të gjeturat hetimore përputhin në masë të madhe me raportin e Këshillit të Evropës (KiE) të vitit 2011.
  • Aktakuza do të paraqiten pasi që një mekanizëm gjyqësor vendoset për të mbajtur një gjyq krejtësisht të pavarur, të paanshëm, transparent dhe të sigurt.

Ambasadori Williamson tha se hetimi i zhvilluar nga TFHS-ja ka përparuar deri në pikën kur ai ishte i përgatitur të shpallë të gjeturat dhe se këto përputhëshin në masë të madhe me raportin e vitit 2011 të Këshillit të Evropës nga Senatori Dick Marty.

Sipas tij TFHS-ja ka gjetur prova të bindshme kundër ish-zyrtarëve të lartë të caktuar të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe që një aktakuzë kundër këtyre individëve justifikohet për shkelljet e rënda të së drejtës nderkombëtare humanitare, duke përfshirë krimet kundër njerëzimit dhe krimet e luftës.

Kryeprokurori Williamson nënvizoi që viktimet e këtyre krimeve ishin kryesisht serbë, romë dhe pakicë të tjerë por gjithashtu shqiptarë të Kosovës të cilët i etiketuan si kolaboracionistët e serbëve ose, më shpesh, të cilët ishin thjeshtë kundërshtarë politik të udhëheqësisë së UÇK-së.

TFHS-ja ka konstatuar që individë të caktuar në udhëheqësinë e lartë të ish-UÇK-së përdorën elementë të asaj organizate të kryejnë dhunë për të fituar fuqinë politike dhe pasuri personale për vetën. Kryeprokurori nënvizoi që është si individë që ata duhet të mbartin përgjegjësinë për krimet e tyre, tha prokurori Williamson.

Kryeprokurori Williamson deklaroi që TFHS-ja mund të paraqesë një aktakuzë kundër këtyre individëve kur një mekanizëm gjyqësor i përshtatshëm vendoset për të mbajtur një gjyq krejtësisht të pavarur, të paanshëm dhe transparent që siguron standardët më të lartë të sigurimit për dëshmitarët dhe për procedurat penale.

Në këtë drejtim, Kryeprokurori Williamson e falendëroi Bashkimin Evropian, shtetët anëtarë të tij dhe partnerët ndërkombëtarë për përpjekjet e vazhdueshme për vendosjet ë një gjykate të tillë.

Task Forca Hetimore Speciale (TFHS) u vendos në vitin 2011 të zhvillojë një hetim penal të pavarur në pretendimet shumë të rënda të përmbajtura në raportin të Këshillit të Evropës (KiE) të janarit të viti 2011 nga Senatori Dick Marty të quajtur “Trajtimi çnjerëzor të popullit dhe trafikimi i jashtëligjshëm të organëve njerëzore në Kosovë.”

Mandati i TFHS-së është për të hetuar, dhe nëse duhet, për të ndjekur penalisht njerëzit për krimet e pretenduara në raportin. TFHS-ja përbëhet vetem nga personel ndërkombëtar dhe për të forcuar pavarësinë dhe konfidencialitetin të procesit më shumë, ekipi bazohet në Bruksel, Belgjikë.

InfoGLOBI ju sjell të plotë raportin me gjetjet e prokurorit Williamson.

Statement_of_the_Chief_Prosecutor_of_the_SITF_ALB

Lexoni të plotë deklaratën e Prokurorit Williamson

Deklarata e Kryeprokurorit të Task Forcës Hetimore Speciale 29 Korrik 2014

Sfondi

 Në shtator të vitit 2011, Task Forca Hetimore Speciale – TFHS-ja – u vendos nga Bashkimi Evropian të zhvillojë një hetim penal në shkallë të plotë për pohimet e përmbajtura në raportin e Raportuesit të Këshillit të Evropës, Dick Marty. Unë u emërova Kryeprokuror, në udhëheqjen e TFHS-së, dhe mora pozitën time në muajin vijues, në tetor 2011.

Për dy vjet e gjysmë TFHS-ja ka zhvilluar një hetim të detajuar e intensiv për pohimet e raportit të Dick Marty-t. Ky hetim përfshin intervistat e qindra dëshmitarëve nëpër vendet e Evropës dhe më tutje. Ai ka përfshirë shqyrtimin e mijëra faqeve të dokumenteve të përpiluara nga organizata dhe individë të shumtë që ishin të angazhuar në Kosovë gjatë periudhës së përqendrimit tonë hetimor dhe pas asaj.

Kjo ka qenë një detyrë shumë sfiduese për TFHS-në. Ne po shqyrtojmë ngjarjet që ndodhën afërsisht 15 vjet më parë dhe për të cilat ekzistojnë shumë pak, ose aspak, prova materiale. Shumë dëshmitarë të cilët ne besojmë se kishin informata që do të kishtin lidhje me hetimin tonë kanë ndërruar jetën ose janë bërë aq të drobitur sa që nuk janë në gjendje që të japin dëshmi. Po ashtu një numër të dëshmitarëve të mundhsme të identifkuar nga ana e TFHS-së nuk janë intervistuar sepse vendndodhjet e tyre aktuale nuk mund të zbuloheshin. Më në fund, ne kemi përballur sfidat që vijnë nga një klimë e frikësimit që përpiqet të minojë çdo hetim të individëve të lidhur me ish- Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës – UÇK.

Të Gjeturat e Përgjithshme

 Me gjithë këto vështirësi, unë jam i bindur se TFHS-ja ka zhvilluar hetimin më të plotë që është bërë ndonjëherë deri më sot për krimet e kryera pasi lufta përfundoi në Kosovë në qershor të vitit 1999. Si rezultat i këtij hetimi, ne besojmë se TFHS-ja do të jetë në gjendje të ngrejë një aktakuzë kundër zyrtarëve të lartë të caktuar të ish-Ushtrisë Çlirimtare të Kosvovës. Këta individë mbajnë përgjegjësinë për fushatën e persekutimit që është drejtuar kundër popullsive serbe, rome dhe pakicave të tjera në Kosovë si dhe kundër bashkëkombasve shqiptarë të Kosovës të cilët ata i etiketuan si kolaboracionistët e serbëve ose, më shpesh, të cilët ishin thjeshtë kundërshtarë politik të udhëheqësisë së UÇK-së.

Të dhënat e përpiluara nga TFHS-ja tregojnë që elementë të caktuar të UÇK-së qëllimisht i vuri popullsitë pakice në shenjestër me veprat e persekutimit që përfshinin vrasje të paligjshme, rrëmbime, zhdukje të detyruara, burgime të paligjshme në kampe në Kosovë dhe në Shqipëri, dhunë seksuale, forma të tjera të trajtimit çnjerëzor, zhvendosje me dhunë të individëve nga shtëpitë dhe komunitetet e tyre si dhe përdhosjen dhe shkatërrimin e kishave dhe objekteve të tjera fetare.

Kjo në efekt rezultoi në spastrimin etnik të sasive të mëdha të popullsive serbe dhe rome nga ato rrethine në anën jugore të lumit Ibër në Kosovë, me përjashtim të disa enklavave pakicesh të shpërndara. Për më tepër, ne kemi konstatuar që disa elementë të UÇK-së ndërmorrën një fushatë të zgjatur të dhunës dhe të frikësimit gjatë vitëve 1998 dhe 1999 të drejtuar kundër kundërshtarëve politikë shqiptarë kosovarë, e cila gjithashtu përfshinte veprat e vrasjeve jashtëgjyqësore, burgimeve të jashtëligjshme dhe trajtimit çnjerëzor.

Ne besojmë se provat janë bindëse që këto vepra nuk ishin veprat e individëve batakçi që kanë vepruar me dëshirën e vetë, por, përkundrazi ato janë kryer në një mënyrë të organizuar dhe janë miratuar nga individë të caktuar në nivelet më të larta të udhëheqësisë së UÇK-së. Natyra sistematike ose e gjerë e këtyre krimeve në periudhën pasi përfundoi lufta në qershor të vitit 1999 e justifikon ndjekjen penale për krimet kundër njerëzimit. Kështu që ne presim që akuza të tilla mund të paraqiten në këtë çështje kundër disa zyrtarëve të lartë të ish-UÇK-së, dhe që një aktakuzë, me sa duket, gjithashtu do të përfshinte akuza për krimet e luftës, dhe shkelje të caktuara të ligjit vendor të Kosovës, duke përfshirë vrasje.

Disa vepra penale të tjera vendore – duke përfshirë torturën – nuk mund të ndiqen penalisht sepse ato krime kanë parashkruar me skadimin e afatit 15 vjeçar. Pa pasur një gjykatë në dipozicion në këtë kohë, dhe rrjedhimisht duke qenë e pamundur të paraqesim një aktakuzë, nuk jemi në pozitë që të ndërpresim kalimin e afatit të parashkrimit. Megjithatë, unë nuk besoj se kjo do të ketë një ndikim të dëmshëm në këtë rast, sidomos për shkak se shumë nga këto vepra mund të ndiqen në kontekstin e shkeljeve të së drejtës ndërkombëtare humanitare për të cilat nuk ka afat parashkrimi.

Në lidhje me krimet që i kam përshkruar më sipër, natyrisht se përqendrimi ynë – si prokuroria dhe organ hetimor – ka qenë të kërkojmë dhe të përpilojmë prova të keqbërjes penale. Megjithatë, edhe pse nuk ka qenë përgjegjësia jonë kryesore, ne e kemi ndjerë një detyrim të fortë të bëjmë gjithçka që kemi mundur për të mësuar për fatin e atyre njerëzve të cilët u zhdukën në vitet 1998 dhe 1999 dhe vendndodhjet e të cilëve ende nuk dihen. Për fat të keq, deri tani ne kemi zhvilluar vetëm pak informata shtesë që do të na drejtonin në vendndodhjet e trupave ose që do të zbardhnin vendndodhjet e atyre të cilët u zhdukën. Ndjekja e këtyre informatave natyrisht se do të mbetet një prioritet i lartë për TFHS-në jo vetëm për qëllimet tona hetimore por edhe për shkak të interesit bindës humanitar që t’u jepen përgjigjë familjëve, të të gjitha përkatësive etnike, të dashurit e të cilëve u zhdukën gjatë kësaj periudhe.

Në përgjithësi, të gjeturat tona hetimore nuk duhet të befasojnë askë, sepse janë në përputhje me atë që u njoftua qysh në vitin 1999 nga OSBE-ja në raportin e saj “As Seen As Told” (Siç u pa – siç u tha), vëllimi i dytë, dhe nga Human Rights Watch në raportin e saj “Abuses Against Serbs and Roma in the New Kosovo” (Abuzat kundër serbëve dhe romëve në Kosovën e re). Metgjithatë, kjo është hera e parë që pretendimet në ato raporte, dhe tani së bashku me ato në raportin e Dick Marty-t, i janë nënshtuar shqyrtimit prokurorial në kontekstin e një hetimi penal për gjithë Kosovën. Derisa ndonjë rast i paraqitur nga TFHS-ja natyrisht nuk do t’i përsëriste ato raporte plotësisht, tema themelore e paraqitur në ato raporte – një fushate të persekutimit të udhëhequr nga individë të caktuar të lartë në udhëheqësinë e UÇK-së – përputhet me të gjeturat tona hetimore deri në këtë pikë.

Korrja dhe Trafikimi i Organëve

 Ndërsa raporti i Dick Marty-t e trajton këtë palë më të gjerë të pretendimeve, duke i diskutuar zhdukjet, burgimet dhe vrasjet e pjesëtarëve të pakicave etnike dhe të kundërshtarëve politikë shqiptarë kosovarë, pjesa e raportit që ka tërhequr shumicën e vëmendjes – për hir të natyrës së saj sensacionale – lidhet me pretendimet e vrasjeve për qëllimet e korrjes dhe të trafikimit të organeve njerëzore. Siç e kam thënë, të gjeturat tona përputhëshin në masë të madhe me ato në Raportin e Dick Marty-t, dhe kjo vlen edhe për pretendimet në këtë çështje. Për të ndjekur veprat penale të tilla, megjithatë, duhet një nivel i provave që ende nuk kemi siguruar. Si Dick Marty, gjatë rrjedhës së hetimit të tij, ne kemi ndeshur sfida të theksuara në marrjen e provave të tilla. Kjo nuk do të thotë që këto prova nuk do të materializohen, dhe sigurisht ne do të vazhdojmë t’i kërkojmë ato. Kështu, në asnjë mënyrë nuk e kemi hudhur vërtetësinë e këtyre pretendimeve. Megjithëse unë ende nuk ndihem që ka bazë mjaftë të fortë të provave për të marrë përfundimin që aktakuza mund të ngriten në lidhje me këtë aspekt të lëndës, unë ndihem një detyrim të veçantë ta trajtoj këtë çështje veçmas, duke e marrë parasysh vëmendjen që i është kushtuar asaj.

Në këtë pikë unë mund të them se ka shenjë bindëse që kjo praktikë ka ndodhur në një shkallë shumë të kufizuar dhe që një numër i vogël të njerëzve janë vrarë për qëllimin e nxjerrjes dhe trafikimit të organeve të tyre. Ky përfundim përputhet me atë që thuhet në raportin e Dick Marty-t, domëthënë që një “grusht” individësh i është nënshtruar këtij krimi. Përdorimi i fjalës “grusht” nga Senatori Marty ka qenë i qëllimtë dhe duhet kuptuar ashtu. Nuk ka ndonjë shenja në këtë pikë që kjo praktikë ishte më e gjerë se kjo dhe sigurisht nuk ka shenjë që pjesë e madhe e pakicave entike që u zhdukën ose që u vranë ishin viktima të kësaj praktike. Kumtesat që janë dhënë nga disa njerëz duke lënë të kuptohet që qindra njerëz janë vrarë për qëllimin e trafikimit të organëve janë krejtësisht e pambështetura nga të dhënat që ne kemi dhe që Dick Marty kishte. Nëse vetëm një njeri u nënshtrua një praktike aq tmerruese, dhe ne besojmë se një numër i vogël i ishin nënshtruar, kjo është një tragjedi e tmerrshme dhe fakti që kjo ndodhi në një shkallë të kufizuar nuk e pakëson egërsinë e një krime të tillë. Por, gjithashtu nuk vlen të stërmadhojë shifrat dhe të krijojë dhimbje dhe ankth të pamerituar për familjet të cilat ende nuk e dinë fatin e të dashurave të tyre, duke i shtyrë ato ta imagjinojnë këtë dimension të shtuar të tmerrit.

Procesi Gjyqësor

 Për sa u përket atyre krimeve për të cilat TFHS-ja posedon prova që mund të paraqiten në gjyq, ngritja e një aktakuze nuk do të ndodhë derisa nuk vendoset gjykata specialiste që është e paracaktuar për të dëgjuar këto lëndë – shpresoj që kjo do të vendoset në pjesën e parë të vitit që vjen. Deri atëherë prova shtesë mund të paraqiten dhe kjo natyrishtse do të ndikojë në formën e aktakuzës që ngritet. Atëherë kjo është një situatë e pazakonshme – në fakt e paparë – në të drejtën ndërkombëtare ku një prokuroria e veçantë është vendosur me kompetenca të plota hetimore dhe me një mandatë që të ngrejnë aktakuza, por ku nuk ekziston një gjykatë e përdorëshme në të cilën ato aktakuza mund të paraqiten. Pra, deklarata e të gjeturave që unë po e jap sot do të qendrojë në vend vetëm deri kohën kur mund të ngritet një aktakuzë me autoritet.

Për sa i përket procesit, u kuptua nga fillimi kur BE-ja mori përsipër këtë çështje që disa masa të jashtëzakonshme ishin të nevojshme për të zhvilluar hetimin dhe për ta siguruar integritetin e një hetimi të kësaj natyre. Kjo çoi në vendosjen e TFHS-së si një njësi hetimore autonome, me seli jashtë Kosovës në Bruksel. Të njëjtat konsideratë që kanë ndikuar në vendosjen e TFHS-së si një prokurori dhe zyrë hetimore me vete gjithashtu kanë ndikuar në krijimin e një tribunali me disa garanci që do të jepnin të vetmat mjetë për një gjyq të drejtë dhe të sigurtë në këtë çështje.

Në lidhje me gjykatën që është paraparë unë dua ta trajtoj një shqetësim konkret që ka ardhur nga disa në Kosovë që kjo është një gjykatë që është vetëm për UÇK-në dhe që ajo injoron krimet e kryera nga të tjerët. Realiteti është që TPNJ-ja kishte juridiksionin për t’i ndjekur krimet që ndodhen gjatë periudhës së konfliktit të armatosur, pra deri në pikën kur përfundoi lufta në mesin e qershorit të vitit 1999. Në përputhje me mandatin e tyre juridiksional TPNJ-ja zhvilloi një numër të ndjekjeve penale kundër zyrtarëve të lartë serbë për krimet kundër njerëzimit dhe krimet e luftës gjatë kësaj periudhe për veprat që u janë drejtuar viktimave shqiptare kosovare. Megjithatë, TPNJ-ja u parandalua në ndjekjen e krimeve në periudhën pas konfliktit – periudha e cila ka qenë përqendrimi ynë kryesor për hetimin tonë – sepse juridiksioni i tij nuk lejonte ndjekjet penale jashtë konflikteve të armatosura. Me të vërtetë në vitin 2000 Carla del Ponte, Prokurorja e TPNJ-ës, kërkonte ndryshime në statutin për ta lejuar TPNJ-ën që t’i hetojë dhe të ndjekë krime gjatë kësaj periudhe, por kërkesa e saj nuk u vë në veprim. Si rezultat, krimet e kryera në Kosovë në periudhën e paraluftës dhe gjatë luftës vetë janë marrë në masë të madhe nga TPNJ-ja. Shumica e këtyre kanë përfshirë kryerësit serbë. Atë që hetimi ynë ka bërë, dhe atë që kjo gjykatë do të bëjë, është që ta mbushë boshllëkun e mbetur nga kufizimet juridike të TPNJ-ës. Realiteti është që autorët kryesorë e krimeve gjatë periudhës së pasluftës ishin individët e caktuar që kishin lidhje me UÇK-në, por kjo nuk i veçon ata për një trajtim më të ashpër se sa të tjerët; kjo i vë ata në të njëjtat llojë të procesëve gjyqësore ndërkombëtare që ende janë kryer në lidhje me kryerësit serbë.

Disa hapa janë marrë për të vendosur këtë gjykatë specialiste dhe, edhe pse jam i zhgënjyer që ende nuk është vendosur, unë e kuptoj që ky ka qenë një proces i ndërlikuar dhe ka përfshirë lundrimin në teritor të pahartuar. Duke e kaluar këtë nëpër burokracinë e institucioneve të ndryshme të BE-së, duke marrë konsensusin e 28 shteteve anëtare, duke e siguruar zotimin e një shteti nikoqir dhe duke i adresuar shqetësimet e tij, dhe më në fund duke i përmbushur hapat e nevojshme ligjore dhe procedurale në Kosovë për ta krijuar këtë gjykatë ka qenë një proces i cili ka qenë pabesueshmerisht i ndërlikuar dhe që ka kërkuar shumë kohë. Përderisa shumica e këtyre hapave janë kryer dhe Qeveria dhe Kuvendi i Kosovës formalisht janë zotuar për të themeluar një gjykatë me garancitë e duhura, statuti i gjykatës dhe ndryshime të caktuar në ligjin kosovar duhet të vihen në veprim para se gjykata mund ta fillojë punën. Këto hapa procedurale mund të ndodhin vetëm kur një Kuvend të ri përbëhet në përputhje me zgjedhjet e fundit. Është vetëm kur gjykata është e vendosur dhe kur gjyqtarët janë në vend që TFHS-ja mund të ngrinte një aktakuzë në këtë çështje. Derisa kjo nuk ndodh specifikat e të gjeturave të TFHS-së dhe provat mbështetëse do të mbetën nën vulë dhe detaje të mëtejshme nuk do të bëhen publike. Ndërkohë, TFHS-ja do të vazhdojë punën e saj hetimore që t’i mbështesë të gjeturat e saj dhe ta përforcojë lëndën. Por, unë fuqimisht i nxis Qeverinë dhe Kuvendin e Kosovës dhe BE-në që të veprojnë shpejtë të finalizojnë këtë proces dhe ta kenë një gjykatë në vend të pjesën e parë të vitit që vjen.

Frikësimi i Dëshmitarëve

 Siç e kam përmendur pak kohë më parë, TFHS-ja ka ndeshur sfida të konsiderueshme në zhvillimin e këtij hetimi, dhe ne pranojmë që këto sfida do të vazhdojnë të ndikojnë derisa puna shkon përpara. Edhe pse fuqimisht besoj se provat do të jenë të mjaftueshme për ngritjen e aktakuzës kur mjetët procedurale janë në vend kështu që të mundësohet paraqitja, unë duhet të pranoj që, si me ndonjë hetim penal, sendet mund të ndryshojnë dhe është e pamundshme të jap garanci absolute për rezultate konkrete. Në këtë drejtim, çështja që më shqetëson më së shumti është ajo që e kam përmendur në fillimin e fjalimit tim, dhe ajo është klima e frikësimit të dëshmitarëve. Ndërsa ky hetim ka përparuar, ka pasur përpjekje aktive ta minojë atë me anë të ndërhyrjës te dëshmitarët dhe këto përpjekje po vazhdojnë. Ne kemi marrë masa për të kundërshtuar ndikimin e frikësimit të dëshmitarëve dhe ne do të vazhdojmë t’i marrim ato. Ne do t’i hetojmë këto veprime dhe do ta ndjekim penalisht secilin individ që konstatohet të jetë i përfshirë në to. Nuk ka ndonjë gjë tjetër që e kërcënon sundimin e ligjit në Kosovë dhe përparimin e saj drejt një të ardhmeje evropiane më shumë se sa kjo praktikë e përhapur. Përderisa një grusht njerëzish të fuqishëm vazhdojnë t’i prishin hetimet në kriminalitetin e vet, populli i Kosovës në përgjithësi e pagon çmimin ndersa një re e zymtë pezullon mbi vendin. Ata njerëz që merren me dhunë ose kërcënim të dhunës kundër dëshmitarëve ose ata që janë në pozita politike ose në media e të cilët i sulmojnë dëshmitarët për guximin që kanë të ngrejnë zërat e tyre nuk janë ata që po e mbrojnë Kosovën. Ata janë njerëzit që po e kobisin të ardhmën e Kosovës.

Kryeprokurori

 Së bashku me këtë deklaratë të të gjeturave hetimore, unë gjithashtu do të doja të marrë këtë mundësi të deklarohem se shërbimi im si Kryeprokurori i TFHS-së do të marrë fund më 23 gusht. Kur më kërkuan të marr këtë pozitë në mesin e vitit 2011, unë pranova të shërbej për një afat jo më shumë se tre vjet dhe ta drejtoj këtë proces gjatë kësaj faze fillore hetimore. Meqenëse këto dy etapa po afrohen unë mendoj se kjo është koha e përshtatshme të largohem që ta lehtësoj vazhdimësinë e pasardhësit tim gjatë fazës paraprake dhe fazës gjykuese të kësaj lënde.

Ndersa përgatitem të përfundoj punën time me TFHS-në unë dua ta shquaj punën e hatashme të burrave dhe grave të cilët kanë qenë kolegët e mi në TFHS-në dhe t’u shprehem mirënjohjen time. Ky grup i profesionistëve të jashtëzakonshëm – prokurorë, hetues, oficerë ligjor, analistë, dhe specialistë të tjerë nga 18 shtete të BE-së, Kanadaja dhe Shtetet e Bashkuara – ka punuar përballë gjasave të tronditshme për të zhvilluar këtë hetim. Është zotimi i tyre, profesionalizmi i tyre dhe kujdesi i tyre të cilët na kanë sjellë deri në këtë pikë dhe kam besim se ata do të vazhdojnë ta zhvillojnë këtë hetim derisa një aktakuzë mund të ngritet.

Gjithashtu unë do të isha i shkujdesur po të mos falënderoja partnerë të tjerë për kontributet e tyre. Zyrtarë të lartë në Qeverinë e Kosovës meritojnë nder të madh për veprimet e tyre të cilat kanë mundësuar këtë hetim – gjë që natyrisht nuk ka qenë e lehtë për ata të bëjnë. Që nga nisja Presidentja Jahjaga ka dhënë shumë përkrahje, duke e kuptuar se një zgjidhje e këtyre çështjeve dhe një zotim i fortë për sundimin e ligjit janë në interesin e Kosovës. Po ashtu, qeveritë në shtetet fqinje, si Mali i Zi dhe Shqipëria ndihmuan shumë dhe iu përgjigjën kërkesave tona për bashkëpunim të plotë. Qeveria e Serbisë, e kryesuar nga Kryeministri Vuçiq dhe më parë nga Kryeministri Daçiq, ka bërë gjithçka që ka mundur për të na ndihmuar në këtë proces, por ajo gjithashtu ka bërë çmos që të shmangë pengimin e pavarësisë së procesit tonë. Bashkëbiseduesi ynë operativ kryesor në Qeverinë serbe ka qenë Kryeprokurori për krimet e luftës, Vladimir Vukçeviq, dhe ai si dhe zyra e tij kanë qenë jashtëzakonisht ndihmues, por në të njejtën kohë kanë e respektuar në tërësi pavarësinë tonë.

Gjithashtu kemi punuar me organizata të viktimave, të të mbijetuarve dhe të personave të zhdukur dhe gatishmëria e tyre për të na ndihmuar pas kalimit të aq shumë viteve ka qenë një vlerë e madhe për punën tonë. Gjithashtu një numër të qeverive kombëtarë të tjera, komponenta të organizatave ndërkombëtare dhe organizatave joqeveritare, gjithë ata kanë dhënë informata dhe kanë vënë persona të duhur në dispozicion për intervistat e dëshmitarëve. Megjithëse kemi përfituar nga informatat që i kemi marrë deri tani dhe për qasjen te dëshmitarë të mundshëm, do të ketë nevojë të vazhduesme për këtë bashkëpunim derisa procesi hetimor e gjyqësor vazhdojnë. Unë dua t’i inkurajoj ato, si dhe ndonjë organizatë ose individ tjetër me informata përkatëse ta gjejnë menyrën për t’i ndarë ato me TFHS-në. Për më tepër, disa shtete kanë ofruar ndihmë në lidhje me çështjet e mbrojtjes së dëshmitarëve. Ne jemi mirënjohës për zotimet që janë bërë deri tani, por edhe këtu do të ketë nevojë të vazhdueshme derisa hetimi dhe gjyqi përparojnë.

Në fund, shtetet anëtare të Bashkimit Evropian, Shërbimi Evropian për Veprim të Jashtëm, dhe Qeveria e Shteteve të Bashkuara kanë dhënë përkrahje paçmim dhe kanë siguruar që ky proces ka ecur përpara me sukses. Si një prokuror dhe diplomat amerikan që e ka drejtuar këtë nisje të BE-së për këto tre vjet të fundit unë mund të them pa mëdyshje që kjo paraqet një shembull të shquar për atë që mund të arrihet me bashkëpunim operativ midis BE-së dhe SHBA-ve.

Përfundimi

 Në mbyllje, unë dua të bëjë këtë pikë të rëndësishme. Disa njerëz, për ta mbrojtur vetën, janë përpjekur të portretizojnë këtë hetim si një sulm mbi luftën e Kosovës për liri ose mbi UÇK-në si organizatë. Shumë kosovarë janë kyçur në UÇK-në me qëllimet më të mira dhe kanë refuzuar kriminalitetin e shfrenuar që ngjau pas luftës. Disa nga këta kanë treguar guxim të madh dhe integritet duke u paraqitur si dëshmitarë dhe duke treguar atë që e dinë për ata njerëz të cilët morën një shteg tjetër – ata në pozita udhëheqëse që e kanë përqafuar kriminalitetin dhe kanë dëshiruar të përdorin UÇK-në t’i çojnë përpara synimet e tyre personale. Kështu, duhet të jetë e qartë se ky hetim dhe çdo akuzë që rrjedh nga ai janë drejtuar kundër veprimeve penale të individëve brenda grupëve të veçantë dhe jo kundër UÇK-së në tërësi.

As nuk është kjo një përpjekje për ta rishkruar historinë, siç disa njerëz janë përpjekur ta paraqesin këtë. Unë isha në Kosovë në vitet 1998 dhe 1999 dhe unë e mbikëqyra hetimin pasues nga TPNJ-ja për krimet e kryera nga serbë gjatë asaj periudhe, duke e shkruar si bashkautor aktakuzën e parë kundër Slobodan Milosheviçit dhe të tjerëve për krimet e drejtuar kundër viktimave shqiptare kosovare. Unë kisha një rol udhëheqës në nxjerrjen e kufomave nga varret masive gjatë verës së vitit 1999 ku trupat e mijëra viktimave shqiptare kosovare janë rimarrë. Unë shkova në shumë vende të krimeve nëpër Kosovë dhe kam kaluar shumë orë duke biseduar me viktimat dhe familjarët që kanë humbur të dashurat. Pra, nga angazhimi im krejtësisht i drejtpërdrejt, unë e kuptoj qartë se çfarë ndodhi në Kosovë në vitet që i paraprinin luftës së vitit 1999 si dhe gjatë luftës.

Pavarësisht rrethanave që i paraprinin këtij konflikti, megjithatë, asnjë gjë nuk e justifkon shënjestrimin e qëllimtë të individëve të pafajshëm. Çka ndodhi pas konfliktit nuk ishte një çështje të mbrojtjes së Kosovës ose të luftimit për liri. Përkundrazi, ky ishte një sulm i vrazdhë mbi pjesë domëthënëse të popullsisë civile. U drejtua kundër pothuajse të gjithë serbëve që kanë dëshiruar të qendrojnë në Kosovë, shumë nga të cilët ishin të moshuar ose të drobitur; dhe kundër romëve dhe pakicave të tjera etnike; dhe gjithashtu u drejtua kundër atyre shqiptarëve kosovarë që kundërshtuan një grup të vogël brenda UÇK-së që ata të mos kishin monopoli në fuqi. Në fund, kjo ishte vetëm për individë të caktuar në udhëheqësinë e UÇK-së duke përdorur elementë të asaj organizate të kryejnë dhunë për të fituar fuqinë politike dhe pasuri personale për vetë, jo për ndonjë çështje më të madhe. Dhe është si individë që ata duhet të mbartin përgjegësinë për krimet e tyre.

@infoglobi

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.