Në frekuencat e rokerit Bujar Berisha (Troja)

Në intervistën ekskluzive për Info Globi, këngëtari i rock grupit “Troja”, Bujar Berisha kontekstualizon vështirësitë dhe sfidat me të cilat ballafaqohet roku, muzika e arti në përgjithësi. “Roku është protestë paqësore, prandaj mesazhet e tij është mirë të ndëgjohen”, thotë rokeri Berisha. Emërtimin e përbashkët të së keqes në Kosovë, Berisha e gjenë në politikë, apo më konkretisht në “klikën e injorantëve që kanë katandisur shumë segmente të jetës si mos më keq, e në vecanti kulturën”.

Nga perspektiva e tij artistin mund ta vlerësojnë vetëm ata që e njohin artin; Dashuria mund ta mposhtë të keqen ; Ai poashtu nuk beson se “Zoti ka qenë përjashtues për të vendosur një fe mbi tjetrën”, kurse në rastin e shqiptarëve ai është i bindur se ‘Kombi është ombrella brenda të cilës mund të bashkëjetojnë në harmoni njerëz të të gjitha besimeve”.

I qetë, modest e plotë vetëbesim, gjatë intervistës Bujar Berisha shpalon detaje nga procesi i punës , ai flet për  albumin e fundit të “Trojës” të titulluar ‘ONE’ , si dhe për frekuencat e tjera të rokerit, për gjërat që i observon, i analizon dhe për të cilat këndon.

Intervistuan: Brezita Fetahu & Nertil Çitaku

Fillimisht, ju falendrerojmë që pranuat ftesën tonë për intervistë, po vazhdojmë me pyetjen e parë.

Infoglobi:  Ju keni vite që jeni prezent në skenën muzikore. Si u formua grupi Troja dhe në cilin vit?

Grupi Troja është themeluar në vitin 1990, por nga 1993 kemi qenë aktiv. Atë botë ishim fëmijë të moshës 12, 13, ose 14 vjeç. Normal që ka pasë shkëputje, kemi pasë ndërrime të antarëve të bendit, po si grup, si emër, si energji, jemi po ata që ishim në fillim.

Infoglobi: Kur hytë në botën e rock-ut, sa keni pasur përkrahje nga shoqëria?

Kemi pasur përkrahje të madhe morale. Në kohën kur kemi filluar, gjithçka ka qenë e rrënuar. Edhe po të donte dikush, s’do të mund të të ndihmonte financiarisht, sepse atëherë, ndoshta ju nuk mund ta dini, por prindërit e juaj mund të ju tregojnë, të gjithë ishim pa punë. Një popull i tërë ka qenë i pa punë, dhe jetesa ka qenë shumë e vështirë.

Infoglobi: Kjo për shkak të regjimit Serb në atë kohë…?

Po, njerëzit në atë kohë kanë luftuar për bukën e gojës. Të bësh rock ka qenë një luks i madh në atë kohë. Shembull këngën e parë e kemi realizuar tek Enis Presheva. Gitaristi Florenti dhe këngëtari Tomori, kanë punuar gjatë gjithë verës në një kafeteri. Ndryshe kënga nuk do të mund të bëhej. Paratë e kursyera janë futur në këngë. Pra, nuk kanë blerë patika, kanë shkuar edhe një vit me ato të ‘’shkyerat’’ për ti bërë paratë, e për t’u futur në studio. Kësisoji e inçizuam këngën e parë ‘’Ekzistenca’’.

E tillë ishte gjendja. Përkrahje kemi pasur prej miqve tanë, se ne edhe sot ata i thërrasim si publik, se ata nuk janë thjesht publik por janë njerëz që na përcjellin në çdo koncert. Arsyeja që kemi arritur deri këtu, janë pikërisht ata njerëz që na përcollën përgjatë gjithë kohës, dhe e kanë marrë me shumë sinqeritet muzikën që ne e prodhojmë. Ata i kanë dhënë domethënje muzikës që ne e prodhojmë.

Infoglobi: Së fundmi keni publikuar albumin e ri që quhet ‘’One’’. A mendoni se është pritur mirë nga publiku?

Albumet edhe këngët tona janë pritur gjithmonë shumë mirë. Tani do të fillojmë edhe me videoklipe, se fatkeqsisht tek ne, më muzikën nuk e ndëgjojnë por e shohin. Dhe ajo është obligim, ti e ke obligim të filmosh këngën, për të qenë ma e kapshme për publikun. Por, në përgjithësi, muzika jonë është pritur mirë edhe pa filmime të tilla.

Infoglobi: Si ka lindur ideja për realizimin e logo-s, dhe nga kush është punuar?

Logon e kemi diskutuar të gjithë bashkë. Por dizajnimin e ka punuar Vijoland Shabani, bateristi i grupit sepse ai është magjistër i dizajnit. Shabani i ka tejkaluar pritjet tona.

Qëllimi i këngës ‘’One’’, është të mos lejojmë që fetë të na e ‘përlajnë’ identitetin. Me shekuj ne e kishim identitetin kombëtar mbi të gjitha. Tani , se ka na dolën fetë. Dikur as që shtrohej pyetja se cilit besim i takon! Feja është diçka personale. Secili beson në Zotin e vet.

Zakonisht populli thotë: “Ku dhemb dhëmbi, aty shkon gjuha”. Llogoja reflekton dhimbjen dhe dëshirat tona.

Ne si artistë e kemi dhënë një kontribut për ndërgjegjësimin e njerëzve që më të shenjtë se kombin nuk kemi asgjë. Feja është diçka që ti ke mundësi ta ndërrosh, por jo edhe kombi. Ti ke lindur shqiptar dhe je shqiptar. Mund të shkosh në Gjermani, por prap je shqiptar. Ne në këtë kohë, kur ka tendenca të dominimit të frymave të ndryshme fetare, lindja e albumit si ”One”, është e natyrshme. Kemi bërë këngën me mesazhin se të gjitha ato fe mund të funksionojnë perfekt brenda konceptit komb.

troja brezita

Infoglobi: Çka saktësisht simbolizon logo-ja e albumit tek shkronja ‘’O’’?

Po, është unifikim. Do të thotë ‘’One’’, që në shqip është ‘’Një’’. Kur e kemi bë dizajnin, lidhja bëhej më mirë në gjuhën Angleze, dhe tregon se në fund të fundit, është një Zot, secila fe e ka qëllimin e njejtë, e ai është ta sofistikoj njeriun…

Infoglobi: Fundamentet i kanë të njejta, pra paqen dhe harmoninë në mes njerëzve?

Po, edhe për atë arsye funksionojnë, ti edhe në qoftë se lexon libra fetarë, pothuajse gjithqka përputhet, tek ‘ata’ është Adam, tek ‘këta’ është Adem, pastaj Jezus dhe Isa, pothuajse gjëra të njejta. Edhe unë besoj në Zot, por, ta them të drejtën nuk besoj se Zoti është përjashtues, që ta mbivendos një fe në raport me tjetrën, apo edhe më keq ta përjashtoj ndonjërën nga to krejtësisht.

Unë besoj se Zoti flet edhe me matematikë, fizikë e kimi, mendoj se ka folë mjaftueshëm për këta që dëshirojnë ta ndjekun këtë rrugë. Por, ka edhe ligjërues, që duhet të shpjegojnë, atëherë janë tempujt fetarë,  është kleri apo kleriku që shpjegon se si e tek funksionojnë gjërat. Por, ka njerëz që e gjejnë zotin përmes shkencës e gjërave të tjera.

Ky pra është qëllimi i ‘’One’’ është ti tregojmë publikut që ne jemi një komb, pa marrë parasyshë se me cilën fe a besim identifikohemi. Ndoshta logo-ja është pak e egzagjeruar, në logo shihet edhe budizmi, sepse ne duam ti trajtojmë të gjitha fetë në mënyrë të njejtë.

Infoglobi: Kemi vërejtur se kënga ‘’One’’ ka nxitur reagime dhe debate nëpër rrjetet sociale. Pse mendoni se ka pasur reagime të tilla?

Po është mirë kur ngjallen debatet. E bukura e demokracisë janë debatet, është liria e shprehjes. Unë nuk kam llogari në Facebook , por kam pasur rast të shof e të ndëgjoj në forma tjera të shprehjes komentet, nga më të ndryshmet. Për disa , ta them të drejtën, nuk po mund të besoj se në këtë shekull ka njerëz që mendojnë aq negativisht.

Infoglobi: Sa keni punuar rreth këtij albumi?

Nuk kam punuar vetëm unë, kemi punuar i gjithë grupi. Kemi punuar 5 vite e ca muaj për realizmin e albumit. Për dikë , përgatitja e albumit mund të duket e thjeshtë. Ata që e dinë se si bëhet muzika e mirëfilltë e kuptojnë procesin nëpër të cilin kemi kaluar.

Tupanat [Bateritë] janë të inçizuara live, janë tamam siq duhet të jetë një muzikë. Muzika është e realizuar me instrumente. Nuk është muzikë e llojit dixhital, por është tamam ashtu si duhet të prodhohet.

Unë mendoj se një album i mirë për t’u punuar minimum duhen 3 vite. Fjala bie kur kemi hyrë në inçizim, aty kishte bateri elektrike. Vetë kam qenë baterist mbi  15 vjet, por përdorimi i instrumentit elektrik më pengonte. Armend Xhaferi me Pëllumb Ballaten kanë bërë punën e vet. Muzika është e lëngshme, nuk është muzikë e përpunuar në kompjuter.

Unë besoj që një ditë njerëzit do të ‘’neveriten’’ nga muzika e kompjuterit sepse janë disa gjëra që nuk prodhohen me kompjuter. Nuk prodhohet dashnia, ushqimi, qoftë ai fizik ose shpirtëror me kompjuter. Kompjuteri na e ka lehtësuar shumë jetën, sado që në disa vende, kryesisht në vendet e varfura, për fat të keq ai nuk është shumë i pranishëm.

Infoglobi: Ju bëni thirrje që përmes muzikës të përmirësohet situata politike, a mendoni se keni sado pak ndikim?

Arti kur është krijuar si art, ka një qëllim. Nuk besoj se kjo duhet të ndryshojë. Kur është krijuar arti, përmes tij janë dhënë dhe vazhdojnë të jipen ide. Arti është korrigjues. I jep ide shoqërisë për një jetë më të mirë. Unë besoj se arti ka qëllim. Ka shumë shembuj në botë kur arti ishte shtytësi kryesor i reformave në shoqëri. Fundja ai e ka për qëllim ta mësoj masën se si duhet të përmirësohet.

Tani po kthehem tek rock-u. Muzika [rock-u], e ka reformen në vetëvete, do të thotë kërkon reforma. Edhe në të kaluarën ka insistuar në reforma. Shembull, po kthehem tek ajo trysnia fetare, kur Kisha ka qenë shumë e rreptë, shumë autoritare. Si përgjigje ndaj autoritarizmit njerëzit kërkuan më shumë demokraci, kërkonin të ndihet më shumë zëri i individit, të shprehet lirisht mendimi i njeriut, në mënyrë që gradualisht të përmirësohet jeta e njeriut, jo me forcë, jo me rreptësi, po me dashuri dhe me rrespekt.

Sa ia dolëm qëllimit të tij, unë nuk e di. Në kohën që po e jetojmë në Kosovë, jo vetëm muzika , por është problem gjithçka. Kemi t’bëjmë me një ‘’klikë’’ të injorantëve, të injorantëve ‘’Sui generis’’!  Problemi në Kosovë nuk është një parti. Janë të gjitha partitë. Pothuajse shumica e këtyre partive kanë qenë në pushtet. Kemi pasur rastin të shofim sa të ngjashme janë. I bien të njejtës këngë, dhe bëjnë të njejtat gabime gjatë gjithë kohës. As këta sot, nuk kanë bërë diçka më shumë ose më pak  sesa kanë bërë ata të tjerët para tyre.

Dua të them se deklarimet e politikanëve në fakt kanë pas një prapavijë, një qëllim. E ai është përfitimi. Nuk është absolutisht asgjë tjetër përveq ‘’përfitimit’’. Edhe sot i ke në betejë për karriga dhe në betejë se kush po përfiton më shumë. Do të thotë ajo përgjegjësia dhe ndërgjegjja është harruar. Kështu që në këso rrethanash jo vetëm grupi ‘’Troja’’, por nuk e di se çfarë grupi tjetër në botë do të mund të kishte impakt. Nuk është pjesë e kulturës së tyre. Këta për art njohin turbofolk-un. Turbofolk e kanë edhe politikën që e ndjekin. Më vjen keq që është kështu, por është kështu.

nerti brezita

Infoglobi: Rinia duket se interesohet shumë për politikë në vendin tonë. A mendoni se të rinjët janë të influencuar politikisht?

E kemi një pushtet që momentalisht ka marrë një model prej Putinit, e prej Erdoganit. Do të thotë se cfarë kanë bërë ata e bëjnë edhe tonët. Këta e kanë blerë të gjithë mekanizmin shtetëror, dhe tani manipulojnë me të gjithë.

Rinia duhet të jetë e lirë. Asaj duhet ti ngritet vetëbesimi dhe ti ofrohen mundësi. Fundja ndryshimet gjithëherë fillojnë nga rinia. Nuk janë pleqtë ata që bëjnë revolucione. E as evolucione.

Nuk dua të tingëlloj i vrazhdët, por nëse e ki një shtet të kapur, duhet ta ç’kapësh.

Edhe koncepti i shtetit është shumë më i madh se vet individi, ose se grupet klanore. Unë e kuptoj etjen materiale, por mënyra si po pasurohen disa, në kurrizin e tjetrit dhe duke shkelur ligjin, është e papranueshme.  E kuptoj se materializmi, dëshira për pasuri nuk ka fund. Por qasja që e shohim këtu për ditë është e gabuar. Këtu asgjë nuk po funksionon, sepse po mungon edukimi për kontrollimin e lakmisë. Normalisht që funksionon në një dimenzion paralel të improvizuar të qarqeve të tyre, duke filluar nga televizioni publik, deri ku ti si qytetarë shkon ta marrësh një dokument, krejt ajo hierarki, ajo strukturë është në shërbim, jo të qytetarit po të një grushti individësh.

Jemi shteti me administratën më të madhe në botë, po ajo administratë nuk po funksionon. Kalkulimi është i thjeshtë, për të parë se ku jemi katandisur!

 Infoglobi: Ju keni vite që jeni në skenë, dhe keni një audiencë të madhe në vend. Çfarë grup mosha përcjellin muzikën tuaj?

Nuk është se kam bërë ndonjë analizë, por unë i shoh nga koncerti prej moshës 18 vjeçare deri në 58 vjeç.  Nuk kemi një target grup të caktuar. Muzika mbështetet mbi vullnetin e lirë dhe shijet. Ne nuk insistojmë shumë që të bëjmë reklama. Njerëzit përcaktohen mbi vullnetin e lirë se cilën muzikë e ndëgjojnë. Preferencat e tyre janë individuale. Dikush e pëlqen, dikush jo. Ata që kritikohen përmes tingujve tonë, jam i sigurt se nuk e pëlqejnë muzikën që bëjmë.

Infoglobi: A do të bëni tour nëpër Kosovë ose shtete të tjera?

Po, sivjet planifikojmë një numër koncertesh, por ndonjë datë specifike nuk mund të ju jap sepse as ne për vete nuk i dijmë. Kemi ndërmend të shkojmë në disa vende ku nuk kemi qenë më herët. Varet prej vendit edhe interesimit të njerëzve.

Infoglobi: Pse ka kaq shumë pakënaqësi në muzikën tuaj po edhe në artin kosovar në përgjithësi?

7 vjet me këtë lloj qeverisje gjërat kanë marrë teposhtën. Ne nuk jemi ndalur . Fatkeqsisht shumica na perceptojnë si ‘armiqë’ të qeverisë, gjë që nuk është e vërtetë. Ne jemi një grup që u paguajmë taksa dhe kjo tregon se ne e duam shtetin tonë. Ne nuk duam të qeverisim, nuk është nevoja që të shohin rrezik nga ne, sepse ne nuk kemi tendenca për ta udhëhequr shtetin. Tendenca jonë është të kritikojmë një qeverisje të keqe me qëllim që ajo të përmirësohet. Fundja, muzika është një lloj proteste paqësore kudo në botë, pse do të duhej të jetë ndryshe këtu!

Udhëheqësi duhet të ndëgjojë muzikën, duhet të ndalet, dhe të reflektojë për mesazhin e saj. E vërteta, të cilën po e harrojmë, është që njerëzit në pushtet janë aty për t’i shërbyer popullit. Fjala ‘’Ministër’’ është ‘’Shërbyes’’ nga latinishtja, por këtu fatkeqsisht është keqkuptuar si ‘’Sundim’’. Do të thotë të sundosh dhe të shërbesh ka shumë dallime.

Ne kemi pasur një situatë ku kemi qenë të sunduar dhe jemi në dijeni si kemi arritur deri këtu. Dhe tani të ballafaqohemi me një ‘’klikë’’ të re sunduesish! Eshtë koha të lirohemi nga ky lloj mentaliteti qeverisës, sepse kjo nuk na dërgon askund.

Çka kemi sot si pasojë e kësaj? Jemi vendi më i izoluar në Evropë, janë shkatërruar të gjitha segmentet e jetës dhe të veprimit,  të rinjët nuk kanë kurrëfare perspektive. Ata nuk dinë se nga t’ia mbathin, e vetmja derë është që të futen në qeveri. Askund në botë të rinjët nuk kërkojnë që të punojnë në qeveri. Kjo nuk është e mirë për vendin. Sektori privat që do të duhej të jetë promotori i zhvillimit, thuaja se është paralizuar. Administrata është e ‘fryrë’ edhepse punën për të sot në shumicën e rasteve e kryejnë ‘makinat’.

Mendësia e qeverisjes ekzistuese duhet të ndryshojë përfundimisht.

Infoglobi: Cilat janë projektet e juaja të ardhshme?

E shikova një ditë një intervistë të Nick Cave. Eshtë një prej intervistave më të mira që unë kam parë ndonjëherë në jetën time. Në Tokyo ja parashtruan një pyetje; Çka ke bërë gjatë gjithë këtyre viteve? Pra, deri në albumin e ri që e kishte bërë. Dhe ai përgjigjet; I kam bërë disa këngë, edhe ca fëmijë. Edhe gazetari po e pyet se çka keni në plan për të ardhmen, edhe ai përgjigjet; në të ardhmën, dua të bëj këngë dhe fëmijë.

Edhe unë e morra këtë si përgjigjje në pyetjen tuaj. Nesër, ne do të bëjmë muzikë, do t’i paguajmë taksa shtetit, edhe do të mundohemi që ta jetojmë jetën që po e jetojmë. Të punosh është shumë vështirë, por prap se prap do t’ja bëjmë disi.

Infoglobi: Cilët janë kompozitorët tuaj të preferuar?

Kjo është një pyetje shumë e madhe. Unë punoj në media, edhe i kam thënë kompanisë time që t’a bëjnë një ‘’Vox Pop’’ t’i pyesin njerzit; kush është Rexho Mulliqi? Rexho Mulliqi është një prej kompozitorëve më të mirë që kemi pasur ndonjëherë.

Ka qenë i martuar me Nexhmije Pagarushën, dhe të gjithë njerëzit mendojnë se Nexhmije Pagarusha këngët e saja i ka prodhuar vetë, por nuk është e vërtetë, ato i ka prodhuar Rexho Mulliqi, e që i ka interpretuar ajo në mënyrë briliante. Edhe fatkeqsisht njerëzit nuk e dinë se kush është ai. Por kompozitori im i shpirtit është Rexho Mulliqi. Por, nuk ka një përmendore ose kujtim, se ai nuk ka bërë tallava e as turbofolk.

Infoglobi: Çka kanë të përbashkët roku në Kosovë, vendet e Ballkanit, dhe ai në botë?

Kanë të përbashkët që flasin me një frekuencë. Flasin për gjëra që dalin prej shpirtit, por jo vetëm roku, por çdo art e ka atë qëllim. Fatkeqsisht tek ne është në modë që të mos jemi modest. Ti e ke çdo këngë në TV, që dikush del e këndon edhe e lavdëron vetëvetën. Kjo është të kallxosh që ti je i fundit. Kur dikush e lavdëron vetën ajo nuk bën hiq.

Roku e ka të kundërtën , mendoj si çdo lloj arti, ai folë prej asaj se çka del prej shpirtit. Nuk mund të them që është perfekt kur nuk është, po të ishte perfekt do të thoja se është perfekt. Ndoshta do të ankohesha pse është perfekt, por këtu është larg normales, e lëre më perfeksionizmit. Sado që për mua perfeksionizmi nuk egziston.

Të gjeshë dikë që të kryen një shërbim, ose që ta kryen një shërbim normal, ti do të habitësh me të. Kemi mbërri në këtë gjendje, dhe kjo duhet ndryshuar, ose të prishët e gjitha. Të ndërtohet e gjitha nga zeroja. Më kanë bërë pyetje se pse nuk këndoni për këngë dashurie, se as këto nuk e di ku shkojnë më. Nëse mua më ka lënë një femër, ajo është diçka personale, por nëse nuk kemi ku të jetojmë, atëherë ajo është diçka e përbashkët, edhe ja vlenë që të bëhen këngët.

Infoglobi: A keni ndonjë mesazh për fansat?

Nuk kemi mesazhe. Krejt mesazhin e kemi në album dhe këngë. Unë nuk mund ta shpjegoj atë. Kur të del kënga, ajo shpjegohet vetë, besoj.

Infoglobi: Meqë po i afrohemi fundit, a mund ta përmbyllim intervistën me një vlerësim tuajin për sfidat e rokut në kohën e boomit teknologjik? A është sfidë, mundësi apo dëmtim mundësia që muzika dhe veprat artistike në përgjithësi të shkarkohen falas në internet? Ku është çelësi i mbijetesës?

Nuk është mirë ajo. Së pari, ideja kur ti shkarkon ndonjë gjë falas, e ke dëmtuar artistin. Nëse nuk ka një mbulojë për punën që e ka bërë është dëmtim. Por këtu tek ne nuk është i vetmi send që i dëmton artistët. Këtu është një politikë e organizuar për ti zhdukur artistët që kanë qenë, edhe që kanë tendencë për të krijuar një ‘klikë’ të artistëve  ‘’fake’’ [të rrejshëm] deri te Zoti.

Jemi duke u munduar ta krijojmë një histori të re komplet mbi një themel që nuk egziston. Prandaj  njerëzit nuk e dinë se kush është Rexho Mulliqi, ose grupi Gjurmët i Migjen Kelmendit që është inspirim i joni.

Më ka rastisur me dy miq, njëri prej tyre është Migjen Kelmendi, të më thërrasin për kafe.Dukeshin të shqetësuar. Fatkeqsisht isha në terren gjatë gjithë ditës dhe nuk kisha qasje në lajme, atë ditë ndërroi jetë Bekim Fehmiu. Gjëja e parë që të shkon në mendje, thua se shteti i Serbisë e ka montuar vdekjen e tij, por Bekimi kishte bërë vetëvrasje në shenjë proteste. Kjo nuk ishte më e dhimbshmja, sepse njerëzit ndërrojnë jetë, por këta shokët e mi, ishin të dëshpëruar se pse në parlament kur dikush ftoi për një minut heshtje nuk u ngrit askush! Edhe unë këtu nuk i fajësoj këta që nuk janë ngritur Si mund të ngriten dhe ta nderojnë një figurë kaq të madhe të artit si Bekim Fehmiun, kur nuk e dijnë se kush është ai?!

U thash miqëve ‘po të kishte vdekur një pseudo artist, do të mbanin një minut heshtje, sepse këtë lloj arti e konsumojnë. Përderisa e konsumojnë këtë lloj arti, bëjnë këtë lloj politike”.

Jetojmë në një vend ku fatkeqësisht, vlerat nuk çmohen. Por, kjo nuk do të thotë se s’duhet bërë muzikë.

Vështirësia është sfidë. Për 16 vjet këtu u shkatërrua arsimi, sistemi i drejtësisë, prandaj mund ta imagjinoni ku është katandisur kultura.

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.