Ballina / Shkencë / Ja origjina e numrit zero
0

Ja origjina e numrit zero

Hulumtuesit nga Universiteti i Oksfordit analizuan dorëshkrimin e Bakhshalit, teksti matematikor më i vjetër dhe përcaktues i origjinës së simbolit.

Zeroja sot njihet si një formë ovale, pak e gjerë, ndërkohë që në realitet ka filluar si një pikë. Ky lloj simboli përdorej për të shënjuar pozicion. Përfaqësonte fillimin e një sistemi numerik indian, tashmë jashtë përdorimit. Duke filluar që nga ai formoheshin numra më të mëdhenj.

Për një farë kohe numri zero u kthye në një obsesion të matematikanëve. Deri më tani, regjistrimi i parë që kishim ishte e një shkrimi mbi murin e një tempulli indian në Gwalior, në shekullin e IX. Megjithatë një zbulim i fundit hodhi poshtë hamendësimet.

Hulumtuesit e Universitetit të Oksfordit morën nga biblioteka e Bodleian e cila ruhet që prej 1902, dorëshkrimin e Bakhshalit, një tekst i famshëm indian dhe e shqyrtuan.

Ata konfirmuan se Bakhshali që ka qindra zero në faqet e tij daton nga shekulli i III ose I IV, çka do të thotë se zbulimi i këtij numri përshpejtohet me 500 vite. Sot ky numër përdoret në të gjithë botën dhe është elementi kyç në botën digjitale.

“Krijimi i numrit zero si numër që evoluoi duke u nisur nga simboli në dorëshkrim është një nga përparimet më të mëdha në historinë e matematikës”, – shprehet Marcus du Sautoy, profesor i Oksfordit. Teksi ruhet që nga viti 1881 dhe u gjet në një fushë i groposur aty, ku sot është Pakistani.

Pavarësisht antikitetit të tij datimi ishte i debatueshëm, por njihet në të gjithë botën si teksti matematikan më i vjetër në botë. Kërkimet e reja treguan se është më i hershëm akoma.

Vështirësia në datim vjen nga materiali i faqeve, janë 70 faqe të tilla me fletë thupre, e cila është përdorur në të paktën tri periudha. Tashmë e dimë se në shekullin e III matematikanët indianë hodhën farat e një ideje që më vonë do të kthehej në thelbësore për botën moderne.

Zbulimet treguan se sa vibrues ishin matematikanët në nënkontinentin indian gjatë shekujve.

 

@Fluidi

Provo po ashtu

pema-e-jetes

Pemët e jetës po vdesin, shkaku ende i panjohur

Pema baobab (Adansonia) e njohur ndryshe si “pema e jetës” është e vështirë për t’u …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.